|
Hayatımda gördüğüm en abuk sabuk filmi izleyeceğim. Her şeye rağmen. Filmin konusu 18.yy da Anavatanı terk edip Ürdün’e yerleşmeye yola çıkan Adıgeleri söz konusu etmektedir. Öyleyse, onlar Adıge xabzeyi yolda mi düşürdüler? Öyle değilse, “Cherkess” filminin çekimini yapanların yansıttıklarına göre, neden unutmuşlar konuşma dilini, düğünleri, düğünün yapılış şeklini, toplumsal duruşu. Nasıl anlaşıla bilirki.. Şapsığ’ ların büyüğü Timur Beduin , yeni gelen Kabardeylerle yerleşecekleri yer ile ilgili konuşmaya giderken yanına uygun bir kişi almadan,gencecik bir çocuğu yanına alması...Peki neden acaba? o delikanlının başı eğik duruyor başka ulustan mı? yabancı yaşlının sen hediye ettin diyerek, sevincinden boynuna sarılması... Bu filmde nerde Adıge duruşu, saygınlık,varoluşu? 18.yy da yaşayan yeni evlenmiş bir delikanlının saygısızca annesi babasının gözü önünde durması, gelin getirilen annenin oğluna sarılarak yatak odasına göndermesi, yeni evlenmiş bir delikanlının anne –baba, büyüklerine görünmemesini bilenlerin yüreği nasıl kabullenebilir. Bunların bizim xabze olarak inandırılmaya çalışılmasının nedeni nedir? Biz bunları kabullenecek değiliz. Ancak; filmin sahipleri tarihi gerçekleri, olayları,aktörlerin giydiği elbiseleri, Adıgelerin yaşam biçimlerini örnek teşkil edecek şekilde, göstereceklerini abartılı bir şekilde iddia ettiler. Öyleyse bu film kimler için yapılmıştır? Adıgelikten ve sanattan anlamayanlar için olabilir.
Filmdeki aktörlerin hepsi iyi bildiğimiz tanıdığımız, Kabardey Tiyatrosunda çalışan sevdiğimiz, gurur duyduğumuz kişilerdir. Filmide rol alan şarkı söyleyen,dans eden gençlerde Anavatanda herkesin tanıdığı,güvendiği kişilerdir. Ancak; bu filmde rol alan yaşlı ve gençler kendi yeteneklerini ortaya koyma olanağı bulamadılar. Bu filmde yer almaktan dolayı övünebileceklerini de sanmıyoruz. Bu filmde Adıgebze olarak duyabileceğin eski Adıgebze ile hiç bağdaşmadığı gibi, Rusça olarak düşünülüp Adıgebze tercüme edilen ve bu günkü sokak dili yaygın olarak kullanılmaktadır. Bize göre, Cherkess filmi ulusumuz yararına hiçbir şey içermeyen, eşsiz kültürümüzün imhasına katkıda bulunan, gençlerimizi yanıltarak,,tarihimizi ve xabzeyi yalan dolanla çarpıtılarak insanların önüne koymaktalar.
(Anlayabilmek de zordur ki Cannes film festivalinde gönderilmemiş, gösterimi yapılacaklar arasında da yer almamaktadır)
Bu film ile ilgili olarak ulusumuzun geleneksel değerlerini bu gün söz konusu ettik. Ulusumuz can bulması, düşüncelerine tekrar kavuşması için umarız bu bir başlangıç olur.
Tek’uiy Madina ,KBDÜ Tarih Bilimleri Doktoru, Prof. ; Şogents’ıku Nina, KBDÜ Filoloji Bilimleri Doktoru, Prof.; Kalmık Jılabiy ,KBC Adıge toplumsal Organizasyonları Koordinasyon Kurulu Başkanı ; İnaroko Alla ,Tıp Bilimleri Doktoru, Rusya Bilimler Akademisi KBC Gerontologi Bölümü Başkanı Prof. ; Utıj Majid ,Adıge Wune işyeri Yöneticisi ; Staş Ahmed ,KBC Toplumsal Hareketi “Perit Xase” Yönetim Kurulu Üyesi ; Kumık Elina, KBDÜ Filoloji Bilimleri Kandidatı, Doç , Kanıko Zarina,Goryanka Gazetesi Genel Redaktörü ve KBC Toplumsal Hareketi “Jan” Başkanı ;L’ızam Lida ,” Amra” ulusal vakfının genel yöneticisi ; Duman Muradin, KBC Devlet Sanatçısı; Balkar Kazbek, “Hatti” Ekibi Yöneticisi; Bitok Marina, KBDÜ Asistanı; Karden Aslan, KBC Devlet Televizyonu Ulusal Dillerde İletişim Bölümü Başkanı; Saralp Madina, St. Petersburg Dizaynerler Birliği Üyesi, Modelist- Sanatçı; Gume Marina, Nalçik Kenti Kültür Evi Baş Rejisörü; Bitok Aslanbeç, KBC Devlet Sanatçısı; Kale İslam, KBC Parlamentosu Gençlik Bölümü Üyesi; K’emırguey Murat, Tarih Öğretmeni, KBC Bilim-Araştırma Enstitüsü doktora öğrencisi; Şıkue Marina, KBDÜ Öğrencisi; Bitok Oksana, İnguşetya Cumhuriyeti Devlet Kültür Çalışanı Ünvanlı; Kueşey Fatima, Adıge Dili ve Edebiyatı Öğretmeni; Tevvejıko Bela, KBDÜ mezunu; Şaghır Oksana, Ressam; Tabış Murat, KBC Bilim-Araştırma Enstitüsü Bilim Çalışanı
|