Çerkeslerin Anasayfası

1992 – 1993 Abhaz halkının bağımsızlık savaşı


14 Ağustos: Gürcistan Devlet konseyi birlikleri demir yollarını koruma bahanesiyle Abhazya’ya giriyor. 1992 senesinde başlayan 1993 de biten Abbazya'nın bağımsızlık savaşı başlar.

15 Ağustos: Gagra şehrinin Gandiyadi bölgesine gürcü birlikleri çıkarıldı.

18 Ağustos: Suhum Gürcü birlikleri tarafından tamamen ele geçiriliyor. Aşağı ve yukarı Eşera bölgesinde şiddetli savaşlar oluyor. Gürcü birliklerinin kontrol bölgesinde yağmalar, çapulculuklar ve zorbalıklar kitlesel bir karakter kazanıyor.

19 Ağustos: Gagra şehri tamamen Gürcü birliklerinin işgali altında.

25 Ağustos: Suhum TV de açıklama yapan Giya Karkaraşvili, abhaz halkına savaş halinin 24 saat içinde kesilmesi için ultimatom verdi. Albay, “Genel olarak 100 bin kişi ölürse, bunun 97 bini sizden olacaktır” diye bildirdi.

30 Ağustos, 1 Eylül: Gürcü askerlerinin başarısızlıkla sonuçlanan, Moskova ile yapılması planlanan yüksek düzey görüşme öncesinde abhaz tarafına yapılması planlan saldırı operasyonu.

3 Eylül: Moskova’da B. Yeltsin, E. Şevardnadze ve V. Ardzınba’nın katılımıyla görüşmeler başladı. Genel bir belge imzalandı: 5 Eylül 12:10’dan itibaren ateşkes olması, Kuzey Kafkasyalı gönüllü silahlı birliklerin Abhazya’dan çekilmesi, Gürcistan’ın askeri kuvvetlerinin aktarılması, bölgenin resmi organlarının faaliyetlerine yeniden başlaması.

5 Eylül: Ateşkes, başlamasından 10 dakika sonra, Eşera’daki Abhaz mevzilerinden Gürcü tarafına açılan ateşle bozuldu. Aynı bölgede 22:30’da Gürcü birlikleri tank saldırılarına başladılar.

9 Eylül: başkent Suhum da saat 00 dan itibaren ateşkes anlaşması yapılır. Fakat anlaşma 10.09 da bozulur. Aynı şekilde 15.09 ve 17.09 da yapılan anlaşmalarda Gürcistan tarafından bozulur.

16 Eylül: Abhazya Yüksek Kurul İdaresi, ‘Gürcistan’ın abhaz halkına silahlı saldırıda bulunduğu’ ve ‘Abhaz halkına yapılan soykırım’ hükmünü onaylar.

25 Eylül: RF Silahlı Kuvvetleri “Abhazya’daki olaylarla bağlantılı olan Kuzey Kafkasya’daki sosyal politik durum hakkında” karar aldı. Eylül ayından itibaren Abhaz şehri Tkvarçal’a Gürcü birlikleri tarafından kuşatma uygulanmaktaydı.

1-6 Ekim: Gagra ve Gagra’ya bağlı bölgelerinin işgalcilerden kurtulması için askeri harekat düzenlendi. Psou sınırına kadar olan bölge geri alındı.

1 Ekim: 17.00 abhaz askerler saldırıya geçer ve Kolhida köprüsünü alır.

2 Ekim: yoğun bir çatışmadan sonra Gagra boşaltılır.

3 Ekim: Gürcistan Silahlı Kuvvetleri şehri bombalamaktadır. Sivil halktan büyük kayıplar verilmektedir.

4 Ekim: Eduard Şevardnadze Suhum da mitingde, ‘Gagra her zaman Gürcistan’ın batı kapısı olmuştur. Bizim Gagra’yı geri almamız şart’, açıklamasını yapıyor. Ve gürcü birliklerine hava desteği geliyor.

6 Ekim: Abhaz askerler Leselidze (Geçrıpş) ve Gandiadi (Tsandrıpş) bölgelerini işgalcilerden boşaltır. Abhaz askerler Psou sınırı bölgelerinde kontrolü ele geçirmiştir. Gürcistan Devlet Konseyi birlikleri silahlarını teslim ederek Psou sınırından Abhazya’yı terk etmeye başlar.

7-8 Ekim: Gudauta bölgesinin Lıhnı köyünde ilk evrensel Abhaz – Abaza Kongresi düzenlenir.

11 Ekim: Abhazya Savunma Bakanlığı Kurulur. Savunma bakanı olarak General Arşba, Genel Karargah başkanı olarak General Sultan Soslaniev seçilir.

23 Ekim: Özel Gürcü birliklerinin kasıtlı faaliyetleri sonucunda Suhum’da, Abhazya’nın Devlet Tarihi ve Tarih Edebiyat ve Dil Enstitüsünün arşivi yakıldı ve yok edildi.

26 Ekim: Oçamçira bölgesini temizlemek için bir operasyon düzenlendi. Operasyon başarısızlığa uğradı.

3 Kasım. Gulripş karargahının Şrom bölgesine ilk operasyonu. Operasyon amacına ulaşamadı.

20 – 29 Kasım: Geçici ateşkes yapılır ve Rus askerlerinin bir kısmı Suhum’dan sevk edilir. Gürcistan bu süreci savaşçı ve cephane sayısını arttırmak için kullanır.

30 Kasım: Oçamçira bölgesinin Koçara köyü işgalcilerden arındırılır.

2 Aralık: Eduard Şevardnadze, ‘Savaş istiyorlar, savaşacağız’,diye açıkladı.

14 Aralık: Gürcü tarafı kuşatma altına aldığı Tkvarçal şehrinden sivil halkı tahliye eden Mİ-8 Rus helikopterini düşürür. Genelini kadınlar ve çocukların oluşturduğu 60 yolcu ve mürettebat öldü.

1993

5 Ocak: Abhaz birliklerinin Gumısta cephesindeki taarruz harekatları. Öncü birlikler Sohum’un kenarlarına çıkıyorlar ancak bundan sonra başarı sağlanamıyor.

16 Mart: Karşı taarruz yürüyüşünde Abhaz birlikleri Gumısta’ya zorla girdiler ve Sohum’un yakınındaki stratejik tepeleri zapettiler. Ancak bundan sonraki taarruz gelişmeleri başarılı olmadı. Çok kan akan savaşlardan sonra 18 ve 19 Mart’ta Abhaz birlikleri, hareket mevzilerine geri döndüler.

22-23 Mayıs: Gürcü tarafı, yaklaşık 500 ücretli askeri Ukrayna’dan Gumısta cephesi’ne sevketti.

24 Mayıs: Gürcü tarafı kuşatılmış Tkvarçal şehri için sosyal yardım yüklü MI-8 Rus helikopterini düşürdü. 5 kişilik mürettebat öldü.

15-18 Haziran: RF arabuluculuğunda Moskova’daki Abhaz-Gürcü görüşmelerinin ilk raundu, ateşkes antlaşmasının hazırlanmasıyla geçti.

1-12 Temmuz: Moskova ‘da Abhaz-Gürcü görüşmelerini ikinci raundu başladı.
2-15 Temmuz: Abhaz ordusunun taarruz hareketleri.

18-25 Temmuz: B.Pastuhov‘un Gudauta, Sohum ve Tiflis arasındaki ateşkes andlaşmasının hemen yapılması amaçlı mekik seferleri.

27 Temmuz: Soçi’de ateşkes antlaşması ve onun gözetilmesi için kontrol mekanizması imzalandı.

9 Ağutos: V. Ardzınba, B.Yeltsin ve Butros Gali’ye mektup gönderir. Gürcü tarafının Soçi antlaşmasını görmezden gelmesine dikkati çeker. Abhaz mevzilerine saldırı devam etmektedir, birliklerin ve askeri araçların çıkış planı ağırdan alınmaktadır.

22 Ağustos: Kontrol için kurulmuş olan Birleşik Komisyon, Abhaz tarafı birliklerinin ve askeri araçlarının ayrılmasının tamamlandığını, Gürcü tarafının görevini tamamlamadığını tesbit eder.

16-30 Eylül: Abhaz ordusunun son taarruz harekatı.

21-26 Eylül: Suhum’da sokak çatışmaları, Oçamçıra cephesinde başarılı operasyonlar düzenlendi. 27 Eylül’de Abhaz Cumhuriyeti’nin başkenti Suhum kurtarıldı.

30 Eylül: Çekilen birlikleri takip eden Abhaz birlikleri, İngur ‘daki Abhaz-Gürcü sınırına çıkıyorlar. Abhaz Cumhuriyeti toprakları işgalcilerden kurtuluyor.

ahakuytra