Çerkeslerin Anasayfası

Türkiye ve Diğer ülkelerden Soydaşlarımız gelecekler

29 Kasım 2011 Salı Saat 23:29


Adıgey Cumhuriyetindeki Üniversitelerinin yurt dışında yaşayan genç soydaşlarımızı istedikleri meslek dalında yetiştirmek üzere okula alması için neler gerekiyor?
БэшIагъэу тызытегущыIэщтыгъэ Iофыгъор зэрэлъыкIуатэрэм зыщыдгъэгъуазэ тшIоигъоу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу, техникэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, профессорэу Блэгъожъ Хьазрэт тыIукIагъ.
Maykop Teknoloji Üniversitesi rektörü Teknik Bilimler dalında Prof. Dr.Bleğoj Hazret ile uzun zamandır üzerinde mütealalar yürüttüğümüz bu konu hakkındaki gelişmeler üzerine görüştük.
- Едгъэжьэгъэ Iофым тиреспубликэ иIэшъхьэтетхэр, шIэныгъэлэжьхэр, Адыгэ Хасэр кIэщакIо фэхъугъэх.
Başladığımız bu çalışmada Cumhuriyet yöneticileri, bilimadamları ve Adıge Xase öncülük ettiler.
Лъапсэр непэ тэгъэпытэ, - къеIуатэ Блэгъожъ Хьазрэт. - Пэублэ курсыр университетым щакIунэу фежьагъэх. Ясэнэхьат хэшIыкI ин фызиIэ кIэлэегъаджэхэр адэлажьэх.
Bleğoj Hazret; ‘Bu gün temeli atıyoruz. Başlangıç kurslarına bu gün başladılar. Mesleki olarak yetkin öğretmenlerle çalışıyorlar’ dedi.
Апэрэ уахътэм урысыбзэмрэ адыгабзэмрэ зэрагъэшIэщтых, тыркубзэр зэкIэми ашIэ.
İlk zamanlarda Rusca ve Çerkesce öğrenecekler, hepsi Türkçe biliyor.
- Ежъугъаджэхэрэр Тыркуем къикIыгъэха?
- Öğrencileriniz Türkiye’den mi geldiler?
- Ары. КъэкIощт уахътэм Сирием, Иорданием, Израиль, Тыркуем, нэмыкI хэгъэгухэу тилъэпкъэгъухэр нахьыбэу зыщыпсэурэмэ ныбжьыкIэхэр къарыкIынхэу тэгугъэ.
- Evet, gelecekte daha çok soydaşımızın yaşadığı Suriye, Ürdün, İsrail, Türkiye ve diğer ülkelerden de gençlerin geleceği ümidimiz var.
- Нэбгырэ 20 шъуштэнэу гухэлъ шъуиIагъ. Тхьапша ежъугъаджэрэр?
- Yirmi kişi alma-okutma planınız vardı, Kaç kişi okutuyorsunuz?
- Апэрэ илъэсым нэбгыри 10 тштагъэр. Ар къызыхэкIыгъэм бэрэ утегущыIэн плъэкIыщт. ЕджапIэм къакIохэрэр общежитием идгъэтIысхьанхэ фае. Джырэ уахътэ ныбжьыкIэ 20 е ащ нахьыбэ IэкIыб хэгъэгу къитщыным тыфэхьазырэп.
- İlk yıl 10 kişi aldık. Bunun sebepleri üzerinde çok şey söylemek mümkün. Öğrencilere Öğrenci yurtlarından yer vermemiz gerekir, günümüzde yurtdışından yılda 20 kişiden fazla öğrenci getirmeye imkanlarımız müsait değil.
- Общежитиеу шъуищыкIагъэхэр нахьыбэ хъунхэу гугъапIэ щыIа?
-Yurt imkanının daha fazla olacağı umudunuz varmı?
- ГъэцэкIэжьын Iофхэр зыгорэхэм ащедгъэжьагъэх. УапэкIэ уплъэ зыхъукIэ, къыдэплъытэн фаер бэ. Мыгъэ тштагъэхэр илъэси 5 общежитием чIэсыщтых. КъэкIощт илъэсым тштэщтхэми общежитием псэупIэ къащыфэдгъотыщт.
-Yapılması gereken işlerden bazılarına başladık. İleriye baktıkça gö zönüne alınması gereken şeyler çoğalıyor. Bu yıl öğrenci olarak aldıklarımız beş yıl daha yurtta kalacaklar. Gelecek yıl gelenler içinde yurtta yer ayarlanacak.
- 2012-рэ илъэсым университетым тхьапша шъуштэщтыр?
- 2012 yılında Üniversiteye kaç kişi alcaksınız?
- Нэбгырэ 20-м къыщыкIэ­щтэп. Студентэу тштэхэрэм яфэIо-фашIэхэр дэгъоу дгъэцэкIэнхэм тыпылъыщт. Общежитием ехьылIэгъэ Iофыгъохэр къэзыгъэхьылъэхэрэм ащыщ Краснодар краим, нэмыкI шъолъырхэм къарыкIыгъэу тиеджапIэ нэбгырабэ зэрэщеджэрэр. ЗэкIэми общежитием чIыпIэ щагъоты ашIоигъу.
- 20 kişiden az olmayacak. Aldığımız öğrencilerin ihtiyaçlarını iyice karşılamaya çalışacağız. Yurtlardaki yer sorununu arttıran şey Krasnodar eyaletinden, başka bölgelerden gelen öğrencilerin çok olması. Hepsi yurtta barınmak istiyor.
- Хьазрэт, егъэджэн Iофыгъохэр, сэнэхьатэу къыхахыщтхэр, нэмыкIхэри уинэплъэгъу итыхэба?
- Hazret, meslek olarak seçtikleri konularda eğitim almaları ve benzeri diğer hususlarıda gözönünde tutuyormusunuz?
- Iоф адэзышIэщт кIэлэегъаджэхэр дгъэнэфагъэх. ШIэныгъэу зэрагъэгъотырэр щыIэныгъэм щагъэфедэн зэралъэкIыщтым Iоф дэтшIэщт. ПашIо Фатимэ дунэе гъэсэныгъэмкIэ факультетым идекан. Зэхэщэн пшъэрылъэу фэтшIыгъэхэр дэгъоу егъэцакIэх.
-Bu konuda çalışacak öğretmenleri belirledik. Öğrenimlerinde elde ettiklerini pratik yaşamda kullanmaları yönünde de çalışmalar yapacağız. Paş’o Fatime Dünya Eğitim Fakültesi Dekanı. Organize etmesini istediğimiz konuları iyi bir şekilde yerine getiriyor.
Бзэр зэрагъашIэ
Dil Öğreniyorlar
Блэгъожъ Хьазрэтрэ ПашIо Фатимэрэ егъэджэн Iофыгъохэр зэрагъэпсыхэрэр къытфаIотагъ, етIанэ IэкIыбым къикIыгъэ ныбжьыкIэхэм нэIуасэ тафэхъугъ.
Bleğoj Hazret ve Paş’o Fatim Öğretimin nasıl yapıldığı üzerine bize bilgi verdiler, ardından yurtdışından gelen gençlerimizle tanıştık.
Тыркуем ипсэупIэхэу Бигэ, Аданэ, Болу, Сакарие, нэмыкIхэм къарыкIыгъэ ныбжьыкIэхэр кафедрэм ипащэу Аулъэ Фатимэ ригъаджэхэзэ, еджакIомэ таIукIагъ.
Bölüm Başkanı Avutle Fatime öğrencilere ders verirken, Türkiyeden Biga, Adana, Bolu, Sakarya vd. gelen öğrencilerle görüştük;
Мэшэлахь. КIэлэ ищыгъэх, нэгушIох. Урысыбзэр зэрагъашIэ. УпчIэхэм джэуапхэр урысыбзэкIи, адыгабзэкIи къаратыжьых. ЕтIэфыр зы кIалэм къышти, урысыбзэкIэ пхъэмбгъум гущыIэхэр тыритхагъэх.
Maşallah, Sırım gibi, güler yüzlü delikanlılar. Rusca Öğreniyorlar. Sorulan sorulara Rusca ve Çerkesce cevap veriyorlar. Aralarından bir tanesi tebeşiri eline alıp tahtaya Rusça kelimeler yazdı.
- КIэлэ Iушых, сэнаущыгъэ ахэлъ. Сыдми еджэнхэу къэкIуагъэхэп. КъысэдэIух, - еIо Аулъэ Фатимэ.
Avutle Fatime; ‘Akıllı yetenekli çocuklar, ne olursa olsun okuruz diyerek gelmediler. Beni dinliyorlar’ dedi.
- Лъэпкъ Iофыгъохэм, искусствэм, литературэм ащытэгъэгъуазэх, - лъегъэкIуатэ зэдэгущыIэгъур ПашIо Фатимэ. - «Налмэсым» иконцерт зыфагъэхьазыры, музейхэр зэрагъэлъэгъущтых. Едгъэджэрэ ныбжьыкIэхэр Адыгэ Республикэм ищыIэныгъэ хэтщэщтых. Яхэку къэкIожьыгъэхэу зэрэщеджэхэрэм гушIуагъо хагъуатэзэ псэунхэу тэгугъэ.
Avutle Fatime sözlerini; ‘Ulusal, sanatsal, edebi konularda aydınlatıyoruz, Nalmesin konserine gitmek için hazırlanıyorlar, müzeye de gidecekler. Okuttuğumuz öğrencileri Adıgey Cumhuriyetindeki yaşamın içerisine sokacağız. Vatanlarına dönerek okuduklarından onurlanarak yaşayacaklarını umuyoruz’ diyerek sürdürdü.
«ШIэныгъэр тыдэ щыIэми лъыкIу» зыфэпIощт гупшысэр зыдаIыгъэу еджэныр рагъэжьагъэшъ, ямурад къадэхъунэу Тхьэм тафелъэIу.
‘Bilim neredeyse, peşinden gitmeli’ gibi bir düşünce ile okumaya başladılar, Allahtan arzularının gerçekleşmesini diliyoruz..

ЕМТIЫЛЪ Нурбый.- Адыгэ Макъ
YEMT’IL Nurbiy – Adıge Mak