Çerkeslerin Anasayfası

“Adıge maq” olmasaydı…


Bir iki yıldan beri çalışmıyorum. Yıllardan beri “Adıge maq” gazetesinin abonesiyim. Çalıştığım dönemde (Adıge dili ve edebiyatı derslerini okutuyordum) gazete iyi bir yardımcımdı, şimdi evimdeyim, o bakımdan gazeteme daha fazla gereksinim duyuyorum. Eskisi gibi önemli bulduğum yazıları kesip kullanmıyorum, ama gazeteyle sıkıntılarımı atmaya, ferahlamaya çalışıyorum.
Bleğoj Mir, AC halk eğitimi kıdemli çalışanı, emekli öğretmen, Maykop’ta yaşıyor:
- Elli yıl öğretmenlik yaptım. Bir iki yıldan beri çalışmıyorum. Yıllardan beri “Adıge maq” gazetesinin abonesiyim. Çalıştığım dönemde (Adıge dili ve edebiyatı derslerini okutuyordum) gazete iyi bir yardımcımdı, şimdi evimdeyim, o bakımdan gazeteme daha fazla gereksinim duyuyorum. Eskisi gibi önemli bulduğum yazıları kesip kullanmıyorum, ama gazeteyle sıkıntılarımı atmaya, ferahlamaya çalışıyorum.

Gazeteyi okumadan yapamıyorum. Bugün Adıgece’yi duyduğumuz köşelerimiz, yerlerimiz kalmamış değil. Bu gibi yerler arasında tiyatromuz, televizyonumuz, “Zekoşnığ”, “Jıv” (Жъыу) gibi dergilerimiz var. Ancak “Adıge maq” tek günlük yayın organımız. Ben yazıya, basılı medyaya öncelik veriyorum. Çünkü kalıcıdır ve yararlanılmak daha kolay olur.

İyi anlatamamış olmalıyım, gazete yaşamın her bir kesitini ele alıyor, ulusal ruh ve bilinç, rehberlik, ulusun ulus olarak ayakta kalması için gerekli olan yazıların her türü “Adıge maq” da yer alıyor. Emekli olmamdan önce gazete en büyük destekçim idi. Edebiyat söyleşileri ve akşam toplantıları düzenlediğimde, yazarlara, şairlere, tanınmış biliminsanlarına ve ünlü kişilere ilişkin gazete yazılarından yararlanıyordum. Öğretmenin arayıp da bulamayacağı nice yazıyı “Adıge maq” sayfalarından bulmuşluğum vardır. Öğrencilere bu yazıları gösteriyordum. Yayınlanmış yazılar, materyaller dışında, gazete bizim ilginç tartışma olanakları sağlıyor, toplantılarda bunlarla açılış yapıyorduk. Adıge gazetesi Adıge dili ile edebiyatını, etnokültür derslerini okutan öğretmenler için vazgeçilmez bir kaynak öneminde.

Gazetenin üç ayda bir toplu sayıları yayımlanıyor. Güzel bir şey bu. O sayede nice ünlü kişiyle tanışmış oluyoruz! Dış ülkelerde yaşayan Adıgelere ilişkin yayınlanan yazılar, ulusumuz adına eşsiz değerde bir önem taşıyor.

Gazete için kusursuzdur demiyorum. Yakındığım yanları var. Yakınmam, yazdığım bir yazıyı düzeltme adına çirkinleştirdikleri de oluyor. Böyle durumlarla karşılaşılıyor, ancak gazetenin kalitesi, sırf bu yüzden düşmüş olmaz. Bütün halinde gazeteyi ele alacak olursak, gazete ulusun beslenme kaynağı (gıdası), zenginliği, ulusun ak yüzüdür. Başka türlü söylemem gerekirse, ulusun bir hazinesidir gazetemiz.

Tharkoho Nasfet, emekli, Askalaye köyünden:

- Köyde yaşıyorum, emekliyim. Ancak bir köylü, emekliyim diyerek oturamaz. Sabah işleri bitti derken, öğle vakti işlerine sıra geliyor, akşam geç vakte değin de uğraşıp duruyorsun. Ne olursa olsun, köylü kadını oturup dinlenemez. Ama hangi işim olursa olsun, “Adıge maq”ı bekler, geleceğini bilmenin sevincini içimde taşırım, elime geçer geçmez de işe ara verir, gazeteyi okurum.

Okumaya son sayfadan başlarım. Küçük ya da büyük tüm haberleri bir bir ve heyecanla okurum. Bir haberi okumadan geçeyim dersem, resimleri ilgimi çeker. Resimle anlatılan olayı öğrenmek istiyorsun.
Sanatsal yapıtlardan alınmış yazıları da ilgiyle okuyorum. Özellikle ikinci sayfada yer alan kısa yazılar, sayıca çoklar, ama en kolay okunuyorlar. Günümüzde insanlar habersiz kalıyorlar denemez. Televizyon var, gençler için internet de var, ama ben en çok “Adıge maq”ı kendime yakın buluyorum. Onu bekliyor ve okuyorum. Bir gün olsun okuyamazsam, meraklanıyor, sabırsızca gazeteyi bekliyorum.

Sihu Goşnağu, Adıge maq muhabiri
Adıge maq, 22 Kasım 2011

***
-II-

«Adıge’yim diyen kişi ‘ADIGE MAQ’ı okumalı».

Adıgey okullarında, -zorunlu Rusça dersler dışında, seçimlik- Adıgece ve Adıge edebiyatı dersleri de okutuluyor (*). Böylece öğrenciler anadilinde okuma- yazma öğrenmiş oluyorlar. Ancak, okuldan sonra, Adıgece okuma- yazma işi sürdürülebiliyor mu? Köylü aileler, evde ve köyde anadilinde konuşuyorlar, bunu biliyoruz, anadilini konuşmak ayrı, anadilinde okuyup yazmak ayrı, bu ikisi aynı şey değil. Okullar ve kitaplar dışında, bizi birbirimize bağlayan ve dilimizi yaşatan, bir Adıge olarak aykta kalmamızı sağlayan neyimiz kalmış ki şimdilerde? Bir şeyimiz kaldı, o da, Adıgece yayınlanmakta olan “Adıge maq”dır.

Gazete’nin içeriği üzerine görüş almak amacıyla, gazete okuyucularından bazılarıyla söyleşilerde bulunduk.

Yemt’ıtl Anzor, Tahtamukay ilçesi, Şıncıye köyü, öğrenci:

- “Adıge maq” gazetesi – haftada 5 gün- evimize geliyordu, aboneyiz. Ancak, posta memuru maaşını az bulup görevinden istifa etti, bu nedenle gazete evimize getirilmiyor. Okul çıkışı postaneye uğrayıp gazeteyi kendim alıyorum. Benim gibi her gün postaneye gidemeyenlerin gazeteleri istiflenmiş orada bekliyor. Sporu seviyor ve spor yazılarını okuyorum, ilgimi çeken resimlere bakıyor, alt yazılarını okuyorum, ancak tek bir konu ya da kişi üzerine yazılmış olan uzun yazıları sonuna değin okuyamıyorum, sıkılıyorum. Bir süre “Adıge maq”ı okuduğumda ve ardından bir arkadaşımla konuşacak olduğumda, daha az sayıda Rusça sözcük kullandığımı görüyor, anlıyorum. Gazete dilimizi güçlendirmemize, geliştirmemize yardımcı oluyor. Anlayamadığım sözcüklerle karşılaştığımda, bu sözcüklerin altını çiziyor, anlamını dedeme ya da öğretmenime soruyorum. Kendini Adıge sayan birinin “Adıge maq”ı mutlaka alması ve okuması gerekir.

Ğuçe Zamudin, Maykop’ta oturuyor, Rusya Ressamlar Birliği üyesi, Nart şarkılarını okuyan “Jıv” topluluğunun sanat yönetmeni:

- Gazete bayiine uğrarsanız, çok sayıda farklı, değişik renkli ve resimli yayınlar bulunduğunu görebilirsiniz. Bu yayınlar, çoğunlukla, şarkıcı, işadamı ve ünlü kişilere ilişkin yazıları ve sosyete haberlerini sunuyorlar. Vaktin bol, canın da sıkılıyorsa sorun yok, onları okuyabilirsin, ama bu yayınlar oyalanma dışında pek bir işe yaramazlar. Bu gazeteler içinde bizim olan ve bizim dilimizde yayınlanan tek gazete ise, “Adıge maq”tır.
Ulusal gazetemizde, kişinin düşünce ufkunu genişleten ve bilimsel nitelikte olan birçok makaleye yer veriliyor. Bu yazılar arasında, Adıge ulusunun tarihine ilişkin bilimsel araştırma ve incelemeleri, dış ülkelerde yaşayan soydaşlarımız üzerine yazılmış olan yazıları gösterebiliriz. Gezetede, ulusumuz için çalışan kişilerin resimleri ve başarı öyküleri yayınlanıyor, sayıları ya da yazıları biriktirebilir, bir arşiv oluşturabilirsiniz.
Yazı kalıcıdır ve ondan her zaman yararlanabilirsiniz. Herkes kendi mesleği ile ilgili olan yazıları okumaya önceliği verir, ben de ulusal kültürümüz alanında çalışıyorum ve o konuya ilişkin yazıları arıyorum, gazetenin ulusal kültür gibi konulara daha fazla eğilmesinin yararlı olacağına inanıyorum. Gazete muhabirlerinin her bir yere ulaşmaları için para gerekiyor, bu bakımdan muhabirlerin Adıgey’in bütün ilçelerine yetişmeleri ve olup biteni yerinde izlemeleri kolay bir şey değil, buna karşın bu işi de başarırlarsa ayrıca seviniriz.

Kabardey- Balkar, Karaçay- Çerkes ve Adıgey gazetelerinin ortak yayınlandığı sayıları dört gözle bekliyorum. Ortak sayılar cumhuriyetlerimizi birbirine yakınlaştırıyor. “Adıge maq”, ulusun ak yüzüdür, eğer bir Adıge isen, mutlaka ona abone olman ve okuman gerekir.

Harehu Murat,Adıge maq muhabiri
Adıge maq, 29 Kasım 2011
Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız
(*)- Adıgece eğitim için Bkz. ‘Adıgey’de Eğitim Sorunu: Gideceğin Yeri Sağlamlaştır’, internet.
(**)- Adıge dili ile 'Adıge maq' gazetesinin sorunları için Bkz. ‘Dil,Çağın Sesidir’, Eş’ıne Susan, internet.

Not: Tire içindeki tamamlayıcı yazılar çevirmene aittir.- hcy.

http://cherkessia.net/news_detail.php?id=5021