Çerkeslerin Anasayfası

Bir Kadirov Masalı -1-

Osmanlı-Türk mimarisinin son büyük eseri Hacı Ahmet Kadirov Camii’nin şerefelerinden yayılan ışık gözlerimizi kamaştırmaya devam ediyor…

Ramzan Kadirov’un sevgili dostu ve gönül elçisi Seyfullah Türksoy, devlet büyükleri, din adamları ve muhafazakar camianın gazetecileri ile sivil toplum adamlarından oluşan bir kafileyi daha ‘Çeçenya Gerçeği’ ile tanıştırdı. Şimdi onlar görevli oldukları kurumlar ve medya aracılığı ile gördüklerini, tabii görebildikleri kadarıyla, halka anlatacaklar. Yani 2009’da sergilenen vahim senaryo, tekrar perdeye aktarılıyor. Ve konu, Kadirov’un sicilini temizlemeyi amaçlayan turlar tertiplemek olunca, bize de bazı şeyleri hatırlatmak düşüyor.

Bu yazının hatırlatma dışında bir işlevi olamayacağını başlangıçta bildirmek isterim, zira esas amacım, gerçekleri çarpıtmak adına çok fazla gürültü koparmadan yapılan çalışmaların da, ne kadar ‘başarılı’ olabildiğine, ve kirli planlara hizmet edenleri hatalarıyla yüzleştiremediğimiz sürece Çeçenya’yı yalanların gölgesinde bırakmaya devam edeceğimize dikkat çekmekten ibaret. Ki lafı biraz uzatmak zorunda kalacağım için bu da ikinci bölüme sarkacak.

Öyleyse Çeçenya yolculuğumuza, Fehim Taştekin’in 2009 gezisi sonrasında kaleme aldığı, harika bir Ramzan Kadirov cv’sini de içeren yazısıyla başlayalım: (ajanskafkas.com)

Bugüne, daha doğrusu, Türkiye’den Çeçenya’ya son seferin gerçekleştiği 23 Ağustos 2011 tarihine gelirsek, günün anlam ve önemine değinmeden geçemeyiz. Bu tarih, kendisi aramızda olmasa da Ahmet Kadirov’un 60. Doğum günü idi. Tam da Ramazanın son haftasına denk gelen bu kutlu günde Çeçenler -oğlu Ramzan öyle istediği için- tek yürek olup bir dizi etkinlikle merhum başkanlarını andılar. Caharkele’nin merkez caddesi Ahmed Kadirov Caddesi yenilenmiş olarak ‘hizmete açıldı’; Ahmed Kadirov adlı bir hafızlık okulu eğitime başladı; Kuzey Kafkasya’nın en büyüğü kliniğini açıldı; Gudermes’in Calka köyünde bir cami hizmete sokuldu; Argun şehrindeki ‘Çeçenavto’ fabrikası 23 Ağustos dolayısıyla ilk Lada-Prior aracını üretti; bu günde doğan tüm erkek çocuklara 60’şar bin ruble verildi. Ve törenler, törenler…

Bu arada, Çeçenya’daki törenlerin mahiyeti konusunda, henüz iki gün önceki Cumhuriyet Günü kutlamaları hakkında konuşan bir üniversite öğrencisinin sözleri biraz fikir verebilir: Çeçenya Devlet Üniversitesi öğrencilerinden İsa, dün kendilerine 6 Eylül’de ders olmayacağı ve tüm öğrencilerin Cumhuriyet Günü dolayısıyla Caharkale’de yapılacak bir yürüyüşe katılacağının bildirildiğini söyledi. Ayrıca, ‘törenlere katılmayan öğrencilerin vize ve finaller zamanında sorunları olabileceği’ konusunda uyarıldıklarını da ifade eden İsa, yürüyüşe gitmek istemediğini, ancak yönetim tarafından organize edilen bu tür törenlere katılmaya mecbur bırakıldıklarını ifade etti. (ajanskafkas.com) Türkiye’de yaşıyorsanız ve özellikle çok genç değilseniz bu tarz tören manzaralarını gözünüzde canlandırmak çok zor olmayacaktır.

Kadirov Çeçenya’sı için Ahmed Kadirov’un adını yaşatmak önemli bir görev. Onun anısına düzenlenen etkinlikler son birkaç haftadır zaten devam ediyordu. Geçtiğimiz Mayıs ayında ise Maradona ve Zidane gibi futbol efsanelerinin de aralarında bulunduğu dünya karmasının sahne aldığı bir törenle, içerisinde onlarca tesis ve yapıyla birlikte Kafkasya’nın en büyük Stadyumunu da barındıran Ahmed Kadirov Spor Kompleksi Caharkale’de hizmete girmişti.

Şimdi, burada bir parantez açıp, yazının henüz başında olduğumuzu varsayarak, “Kadirovları nasıl bilirsiniz?” diye soracak olsak ne cevap verirsiniz? ‘İyi biliriz’ demeye diliniz varmıyor ama ‘baştan aşağı yıkılmış bir ülke yeniden inşa edilirken biraz gösterişten zarar gelmez’ diyorsanız, birincisi; inşaat masraflarını karşılayanlarla ülkeyi insanlarıyla beraber yıkanların aynı kişiler olduğunu göz ardı ediyorsunuz, ikincisi; yargısız infazlardan, cinayetlerden, adam kaçırmalardan, işkencelerden ve yolsuzluktan haberdar değilsiniz, dahası bunların hüküm sürdüğü bir ülkede yenilenen binaların insanların hayatına katkısı konusunda fazla iyimsersiniz demektir.

O halde araya küçük bir örnek sıkıştıralım. Maalesef ne Maradona ne Zidane ne de Ahmed Kadirov Spor Kompleksi’nin görkemli açılışın yıldızlarından herhangi biri Çeçenya izlenimlerini kamuoyu ile paylaşmadılar. Ancak Kadirov’un Kremlin nezdindeki limitsiz kredisiyle inşa edilen kent, büyük bir yapıya daha kavuşmuşken inşaatta çalışan işçilerin ücretlerinin ödenmediği konuşuluyordu. (ajanskafkas.com)

Elbette, birkaç örnek ya da tanımla, Çeçenya’nın, Seyfullah Türksoy’un mihmandarlık ettiği heyete gösterdiğinden ibaret olmadığını bir çırpıda ispat edecek sihirli değneğimiz yok. Belki de gerçekleri kavrama konusunda, gittikleri ülke ile bağları; Caharkale’de (Onlar Grozni diyor) mehter dinlemenin ne muhteşem bir şey olduğunu tecrübe edecek kadar ‘hayati’, ilgileri ‘eski bir mücahitler diyarını’ bir davet vesilesiyle görme şansını değerlendirmek derecesinde ‘güçlü’, niyetleri; Türk-İslam aleminin büyük kardeşleri olarak Kafkasyalı ‘akrabalarını’ kucaklayacak kadar halis, yahut bilgileri; televizyon ekranından paylarına düşenlerle mukayyet seviyede olduğunu daha önce de gördüğümüz bazı heyet üyeleri mesabesinde yetkin değiliz.

Yine de, bu gezilere katılanların çoğunu, en azından kirli propagandaya aktif olarak katılmamış olanları, hiç değilse niyetlerinin bozuk olmadığını varsayarak tenzih edebilirim, her ne kadar sürekli tenzih etmek, yalanlara alet olup da davranışlarını sorgulama zahmetine katlanmayanlar için gereğinden fazla bir lütuf olsa da.

Madem sihirli değneğimiz yok, açılışlar ve törenlerle dolu dolu geçirdikleri bir geziyle, kısa yoldan ‘Çeçenya Gerçeği’ne vakıf olup, öğrendiklerini paylaşmayı borç bilenler için, ikinci bölümde, herhangi bir konuyu anlamaya çalışmak ve yapıp-ettiklerinin (ya da yazıp-çizdiklerinin) sorumluluğunu kavramak üzerine bazı ipuçları vereceğiz.

Yusuf Altunok

ajanskafkas

eskiden 066 masal hattı vardı şimdi seyfullah66 var:)

+1

Bir Kadirov Masalı -2-


Foto: Said Tsarnayev/Reuters

“Ramazan Kadirov hâlen Çeçenistan Cumhurbaşkanlığı görevini başarıyla yürütmektedir. Kendisi, dindar bir insan olup, ülkesinin kalkınması çalışmalarına paralel olarak da dinî faaliyetlere büyük önem vermektedir.” Bu satırlar Diyanet İşleri Başkanlığının yayın organı olan Diyanet Avrupa dergisinin Şubat 2011 sayısında yer alıyor, geceleyin ışıl ışıl parlayan Haci Ahmed Kadirov Camii’nin büyükçe bir resminin yanında. Derginin kapak konusu Kafkasya.

“Rusya Federasyonu’nda dini hayat-3: Kuzey Kafkasya” adlı gündem yazısının başında şu ifadeler var: “Bölgeden, özellikle Adıgeya bölgesinden Türkiye’ye 1850 yılından itibaren yoğun olarak göç yaşanmış ve bu insanlar Anadolu insanı ile bütünleşmiştir.”

Kısaca özetleyecek olursak, çok sayıda farklı etnik grup ve kültürün bir arada huzur içinde yaşadığı dost ve komşu Rusya Federasyonu’nun Kuzey Kafkasya bölgesi, sayıları her geçen gün artan camileri, “tıpkı bizim gibi” ilahiler ve mevlütler okuyan, her fırsatta Türklere minnet ve şükranlarını sunan Müslümanlarıyla cennetten bir köşedir.

Mezkur yazı “Kalkar Türkçesi”, “Adigeyalar” vs. gibi yaratıcı ifadelerin ötesinde ilginç Türkçesi ve gönüllere ferahlık veren tespitleriyle konumuz için paha biçilmez bir örnek teşkil ediyor. Kafkasya’da yaşayan dindar insanların şaibeli ölümleri ile ilgili haberlerden sıkıldığınızda, bu yazıyı okuyup yüreğinize su serpebilir, oradaki Müslümanların aslında ne kadar güllük gülistanlık “dini hayatları” olduğunu hatırlayıp rahat bir nefes alabilirsiniz.

Görülen o ki; -yahut bildiğimiz gibi- eli kanlı Ramzan Kadirov iktidarını cilalayıp parlatma çalışmaları, Seyfullah Türksoy’un artık rutinleşen gezilerinin ardından kopan bir dalgadan ibaret kalmıyor. ‘Kadirov’un ellerinde hayat bulan Çeçenya’ görüntüleri periyodik olarak haber bültenlerinde yer edinirken, TRT ve Diyanet İşleri gibi resmi kurumlar da, halkı aydınlatma vazifeleri konusunda Türksoy turlarıyla yetinmiyorlar. Sonuç: Türkiye kamuoyu, Kadirov’la ilgili yalanlara teslim olma noktasına gelmiş durumda.

Peki, yalanla mücadele nasıl yapılmaz? Dikkatleri genç kızların etek boylarına çekerek. 22 Ağustos’taki Çeçenya gezisine katılan bir gazeteci, maalesef tam olarak bunu yaptı. Kabul, bu gibi konularda hassasiyetleriniz olabilir, bunu paylaşabilirsiniz de. Kadirov propagandasının özellikle bu türden hassasiyetleri olanları hedef aldığı düşünüldüğünde belki anlaşılabilir bir şey olurdu bu, eğer ‘usturuplu’ bir şekilde yapılabilseydi. Üstelik gazeteci arkadaşımız, yazdığı iki haber metni boyunca, Kadirov iktidarındaki Çeçenya Cumhuriyeti’nin Rusya Federasyonu’na bağlı olduğunu keşfetmenin şaşkınlığını üzerinden atabilmiş olsaydı, yalanla mücadele namına faydalı bir iş yapma şansına kavuşabilirdi. Mesela, Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti’nin meşru devlet başkanlarının akıbeti ve Ahmet Kadirov’un sahneye çıkışı hakkında kısa bir arka plan sunabilir, ya da Ramzan Kadirov’un insan hakları sicilinden biraz bahsedebilirdi. Fakat yazık ki; gerçeklerden ziyade hamasetle ilgilenen bir tavır böyle şeylere ‘tevessül’ etmiyor. (http://www.habervaktim.com)

Oysa bize gerçekleri arayan bir bakış lazım. Hatırlayalım, 9 Mart’ta Brezilya milli futbol takımının 2002 Dünya Kupasını kazanan eski yıldızları, Ramzan Kadirov ve ekibine karşı bir başka gösteri maçına çıkmışlardı. Şükür ki, o maçta, Türkiye’den giden heyetlerin de tanık olduğu şaşaa ve Kadirov iktidarının ne anlama geldiğini düzgün bir biçimde açıklayabilecek biri de yer alıyordu.

Brezilyalı eski futbolculardan Rai, resmi sitesinde “Çeçenya’daki maçta yer almış olmaktan utanç duyuyorum” başlıklı bir yazıya yer vermişti: “…Peki orada ne oldu, hayatımız boyunca kınadığımız bir şeyin parçası oldum. Olası sonuçlarını ve ardındaki niyetleri bilmeksizin bariz bir biçimde siyasi olduğunu görünen, anlaşılmaz içerikli popülist bir etkinliğe katıldım… Bir şeylerin ters olduğu aşikardı. Ancak daha sonra Rusça tercümanından bu şehrin %98′nin savaş sırasında yok edildiğini öğrendim. Bu çatışmaları gören ve hala şehirde yaşayan insanların anılarını hayal ettim. Ayrıca kimi sivil toplum kuruluşlarının ülkenin mevcut liderini insan hakları ihlalleriyle suçladığını duydum. Bu nedenle gördüklerim beni hiç mi hiç şaşırtmadı…”

Rai, yazısını, Çeçenya hakkında Türkiye’de dönen dolaplara ‘alet olan’ herkesin ibret alması gereken şu sözlerle bitiriyor: “…bu aptalca oyundan (ki öyle hissediyorum) kendime çıkardığım iki önemli ders oldu: Rusya’daki ve Çeçenya’daki siyasi süreci yakından takip edeceğim ve bir daha benzeri hatalara düşmemek için çok dikkatli olacağım. Bu mektubu maçtan sonra yerin dibine girmek istediğim için, utancımı açıklamak ve kendimi ifade etmek amacıyla yazıyorum” ” (http://www.waynakh.com)

Evet, insanlar yakından takip etmedikleri bir süreç hakkında yanılgıya düşebiliyorlar. Çeçenya’dan çok uzaklardaki bir ülkede yaşayan bir futbolcu, orada bulunduğu kısa süre hatasını fark etmeyebilirdi de. Acı olan şu ki, meslekleri ve konumları itibarıyla gittikleri yerle ilgili az ya da çok bilgi sahibi olması beklenilen kimseler hataya düştüklerini anlayamıyorlar. Çok iyi niyetli olduğuma hükmedebilirsiniz. Ancak her şeyin farkında olup da, bizim ‘hata’ dediğimiz şeyleri, görevlerinin bir parçası olarak yerine getirenler için söylenebilecek tek bir söz yok. Onların ihtiyacı olan şey söz değil, vicdan.

Yusuf Altunok
ajanskafkas.com

Bir Kadirov Masalı-1