Çerkeslerin Anasayfası

A
Aklı olmayan fakirdir
Akıllı kişiyi sırtında taşısan dahi yük gelmez
Akıl malın en kıymetlisidir.
Ağızdan çıkan söz namludan çıkan kurşun gibidir.
Atın başı geçtikten sonra kuyruğundan yakalamağa kalkma.
Atı kaybolanın kulağından at sesi gitmez
Açlık korkağı da yiğit yapar.
Aslanı terbiye ederler,kaplanı uslandırırlar.
Atına binince düşman,inince dost gibi davran
Atına dostun gibi bak, düşmanın gibi bin..
Az çoğun aracısıdır
B
Biçmesini bilmeyenin orağı kördür
Başlanmış işi olmayanın bitmiş işi olmaz
Bilmediğini söyleme,söylediğini inkar etme
Bir kere tökezleyen şaşı,iki kere tökezleyen kördür
Belayı arayıp takılma,sana takılmışsa korkma
Beşiği yapılıp mezarı kazılmayan yoktur
Bir kıvılcım bütün köyü yakar
Birlik olan sürü için kurt korkulacak şey değildir.
C
Candan önce onur gelir.

Ç
Çoban kötü olursa koyunları kuzgun dahi götürür
Çığ'ı bir küçük serçe harekete geçirir
Çağırana, seni öldürecek ise de git.
Çerkeslerin en fakiri dahi konuk sahibidir
D
Dil safradan acı,baldan tatlı,kılıçtan da keskindir.
Delinin bey'i olmaktansa akıllının kölesi olmak daha iyidir
Deli bile konuşuncaya kadar akıllı zannedilir
Deriyi yüzsende gönüldekini alamazsın
Düşünüp konuş, bakınıp otur
Çizmedin ki kesesin
E
Ecel insanın koynunda yatar
Ecel ne acele eder, nede gecikir
Eceli arama. O seni bulur
Eski dostunla yaptığın gizli işi yeni dostuna güvenip söyleme
Eski yolu ve eski dostu terketme
Evinde kendini eğit,topluma öyle gir
Evinin avlu kapısına kadar seni geçirmeyenin evine gitme
Evsahibi misafirin hizmetkarıdır
Eşek köpege ot vermiş köpek eşege et ikiside aç kalmiş
F
Fakirin dünyası sonbahar gibidir.
Fakirin lambası Ay'dır
Fakirin ipini zengin eskitir.
G
Gönül yaşlanmaz
Geçmişi olmayanın geleceği de yoktur.
Genç geleceği ümid ederek yaşlanır,yaşlı geçmişi hayal ederek ölür
Gözün beğendiğini kalp de beğenir.
Günde bir kere babasının huyu oğlunda görülür
Güzel söylersen güzel cevap alırsın.
Güzel; iyi olandır.
Güzeli güzelleştiren huyudur.
H
Hediye değil,sevgi değerlidir.
Hiç kimse dünyadan usanarak ölmez
İ
İp uzunsa,söz kısaysa makbuldür
İlim ile sanatın fazlası olmaz.
İhtiyar kimse çocuk gibidir.
İyi at iyi arkadaş gibidir
İyi gördüğünü söyler,kötü verdiğini.
İyi komşu kardeş sayılır
İyi komşu uzaktaki akrabadan öncedir
İyi yaşlı olmayan yerde iyi genç olmaz
İyilik kötülüğü öldürür
İyiyi bilmiyorsan değerli olanı seç
İçeceğin suda köpek öldürme.
K
Konuşana değil bilene bak
Kuşu yükselten kanat,İnsanı yükselten akıldır
Kitap ilmin anahtarıdır.
Kibirlenmek deli işidir
Kadından utanmayanda yüz yoktur
Kadının el mahareti aklını gösterir
Kadının olduğu yerde kılıç çekilmez
Kafa bomboşsa ayağa yazık olur.
Kalbinde iyilik olmayana iyilik gelmez
Kalp kalbe karşıdır.
Kıskanç insan gizli düşmandır.
Kısmet gelecek olursa yün iplik getirir,gidecek olursa demir zincir dahi tutamaz
Kıtlık akrabayı unutturur
Komşuya değer vermeyen kendini değersiz kılar
Kötü yoldaş kötü silah gibidir
Kötülük yapıp iyilik bekleme
iyilik iyi bir şeydir

M
Maharetle bilgi kardeştirler
Mezartaşı kaybolur,şarkı kaybolmaz
Misafir her şeyden önde gelir.

Ö
Öküze iltifat et,at ile kavga

S
Sudaki sögüt,bedendeki kalp çürümez.
Saadet misafir yolcudur. Gelir,gider.
Sevgi ateş değildir.Yandığında söndüremezsin.
Sevgi kuvvetle alınamaz
Söylenmeyen şey duyulmaz.
Su akacağı yolu kendi bulur,Sen Gideceğin

Ş
Şansı olmayanı, deve üstünde bile köpek ısırır.

U
Utanması olanın nasibi de vardır.
Utanması olmayandan daha kıymetsizi yoktur.
Umudun olmazsa, İşin olmaz.

Ü
Ümit atadan kalma mirastır
Ümit uzun ömürlüdür

V
Vakit altından daha değerlidir
Verene ver,vurana sende vur.
Ver malını elllere vur dibini yerlere

Y
Yanında iyilik bulunmazsa kuru güzellik bir şey ifade etmez
Yaşlımım sözü,gencin aklını yener
Yaşlısı olanın kuralları vardır
Yaşlısına saygısı olmayanın kendisinede saygısı yoktur
Yaşlıya iltifat et gence güvence ver
Yaz fukaranın cennetidir.
Yiyeceğini kötüleyen kişinin sofrasında yemek yeme
Yoldaşın korkaksa ayı ile boğuşma.
Yüze karşı övgü arkadan yapılan yergi gibidir

Sabır aklın minderidir

Çizmeyi giymeden darmı bolmu olduğunu bilemezsin


Rahmetli babamın çok kullandığı,Çerkezcesinden sonra bize tercüme ettiği atasözlerinden iki tanesi şu an aklıma gelen.
Bende bu ata sözleri gerktiği yerlerde misalen kullanırım.

tabi bilmediğimiz bir sürü söz vardır bunlardan haric

Адыгэ гущыIэжъхэр
________________________________________
• Акъылым янэр гупшыс
• Акъылынчъэр уишIун нахьи, акхыл зиIэр уипыимэ нахьышIу
• Акъылыр жакIэм пышIагъэп
• Акъылыр зыфаер амал
• Акъылыр лэндышъ, гъэсэныгъэр дышъэ чъыгъ
• Акъылыр чыжэу маплъэ, нэр ащ илъагъо рэкIо
• Амалрэ хьилэрэ акъыл
• ЖэлIыкIо нахьи шъхьэлIыкIу
• ЗыIупшIэ дагъэ щифэщти, зиIупшIэ тхъу щифэщти ешIэ
• Зышъхьэ акъыл илъым ышъхьэ урилъытыщт
• ПIэ иушхугъом егупшыс, гущыIэгъу къызыонэсырэм фэсакъ
• УзыщамышIэрэм щыгъын, узыщашIэрэм акъыл
• Уиныбэ уахьихьан, пшъхьэ уакъыхихыжьын
• Хъугъэ заIорэ ужыми зэ егупшысэжь
• Цури къочIэшху, къаубытышъ кIашIэ нахь
• ЦIыфым иинагъэ къызэрашIэрэр икIыхьагъэп
• ЦIыфыр зыгъэдахэрэр щыгъынэп, акъыл нахь
• Чэщым идахэр мэзагъо, цIыфыр зыгъэдахэрэр акъыл
• Шъхьэшхом къикIырэр шъхьэгъумэп
• ШъокIэ зызышIэрэ пкъыр шъхьэм къыфанэ
• Щыгъу-пIастэ нахь умышхыгъэми акъылышIохэм ядэIу
• Щымыонэу акъыл, щымыкIэнаэу былым
• ГущыIапэр умышIэу гущыIакIэр пшIэщтэп
• ГущIыэ дахэм блэр гъуанэм къырещы
• ГущIыэ дахэм гъучIыр къегъэщы
• ГущIыэ дахэм уасэ иIэп
• ГущIыэ дахэр шъоум нахь IэшIу
• ГущыIэр ащэфырэп, жьыр алъэIуфэрэп
• ГущыIэр бгъэуцумэ - цум фэд, бгъэтIысымэ - цIыфым фэд
• Жабэм нахьи щабэр нахь щэрыу, щабэм нахьи жабэр нахь губзыгъ
• АмышIырэм кIэупчIэх
• Бэ зэгъашIэ, бэ умыIо
• Бэрэ кIуагъм уемыупчI, бэ зылъэгъугъэр упчIэгъу шIы
• Дунаир зыгъэнэфырэр тыгъэ, зэзыгъэзафэрэр шIэныгъ
• Дышъэ уанэ зыгъэчъыри гурхъум тет пшъэшъэжъыем еупчIыжьы
• Емыджагъэр егъэджакIо хъурэп
• Емыджагъэр нэшъу, шъо зиIэр лъапцIэ
• Зы шы нахь темытIысхьагъэм шы дэгъур ышIэрэп
• Хэти Iушэу къэхъурэп
• ЧIычIэгъым щыпшэрэ хьамлыури цIыфмэ ашIэ
• Делэм ежь зэришIэжьыщтым фэдэ пфешIэщтэп
• Делэр хьалыжъом кIэнэцIызэ, хьантхъупсым хэныгъ
• Делэр шхырыл
• Ежь ымышIэми, епIорэм къедэIурэр делэп
• Зиделагъэ зышIэжьырэр делэп
• Емрэ шIумрэ зымышIэрэми ымышIэрэ щымыIэу къышIошIы
• Умыделэу делэ зымышI, умышIагъэр къэбаркIэ къэмыIу
• УпчIэжь зимыIэм упыIэжь рахырэп
• Iоф мыублэм блэ хэс
• ГупкIэм игулъытэ нахьыжъыр лъэ тыригъэуцожьырэп
• Гур маплъэ, нэр лъагъом рэкIо
• Лъэшы нахьи Iуш
• О пшIэри ешIэ, ежь ышIэри кIыгъужь
• Чылэ делэ хъурэп, купэр делэ закIэп
• Iушым иакъыл игъомыл
• Iушыр мэупчIэжьы
• КIэр жъы мэхъу, жъыр кIэ хъужьырэп
• Шъо гъугъэ мыуцIынрэ шъо цIынэ зэIэмыкIырэ щыIэп
• Шъоури зыгу римыхьырэмкIэ Iае
• Iуашъхьэм апэ дэкIуаерэр апэ къехыжьы
• Псым хэлъ пцелыр шъурэп, шъом дэлъы гур жъырэп
• Дунаем тетмэ анахь зэхэлъхьакIор гур ары
• Iэхъогъу зэдэзыштэмкIэ тыгъужъыри щынагъоп
• Гугъэр гъэшIэм икъош
• Гъугэр ины дунаир лъапэ
• Джэнэ мылажьэрэ лэжьэ мыIотэжьырэ щыIэп
• Жъынтыури мэгугъэ тхьаркъо къырищынэу
• ЗытхьакуIмлапшъэ кIэтхагъэм къыблэмыкIыгъагъот еIо
• Зыхьыри мэгугъэ, ахьыри мэгугъэ
• Гугъуехь зымыщэчыгъэм гъогууанэ фэщэчыщтэп
• А зы нэбгырэм щэ уигъапцIэмэ - удэл, а зы машэм щэ уифэмэ - унэшъу
• Габлэм благъэр пщэгъэгъупщэ
• Гъаблэм блэр гъуанэм къырефы
• Гъаблэр бысымгуащ
• Гъэбэжъу илъэсыр чэфыгъу
• Ныбэм "уятэ ыжакIэ къыпыупкIи къидз" еIо
• Щхынэу псы уезымыгъашъорэм шъо уигъэшIырэп
• Адыгэ хакIэ пытапIэ ис
• Акъыл имыIем оуиер ет
• Акъыл зиIэм щэIагъэ иI
• Дунаир техьэ-текI, куцэр теуцогъу-теуцогъу
• Емрэ шIумрэ зымышIэрэр щымыIэм щэгугъэ
• Ем лъыхъурэр ем хьахэ, шIум лыхъурэр шIум фазэ
• Лажьэр къэкIогъошIу, ау кIожьыгъуае
• Бжьыныфым узыгъуибл егъэгъу
• Бжьыныр фышхъо, бжьынышхъор шхъухьэ
• Акъылыр былым, былымыр осэпс
• Къызалъфыщтыр зэримышIэрэм фэдэ къабзэу зылIэжьыщтыри зыми ышIэрэп
• ЛIэныгъэм тещынахьыжьырэм дунаим щыщыIэгъуае къыфэхъу
• Бэ щылъырэр мэбгъуатэ, бэрэ щытырэр мэчъабзэ
• Осыр шъоущыгъу зэхъум шъоущыгъулъэ агъотыжьыгъэп
• Акъылыр уасэ иIэп, гъэсэныгъэм гъунэ иIэп
• Шъодэн IэкIапэм шыу егъэшэсыжьы
• МашIом псыр къегъажъо, псыжъом машIор егъэушIункIы
• МашIор агъэкIосэным пае псыкъабзэ лъыхъухэрэп
• Акъылыр цIыфымкIэ ятIонорэпс
• Мафэм мафэ къелъфы, насыпым насым къелъфы
• Насып зиIэм ихьэ уц ехъу
• Насыпым къымыхьымэ, псытасыр хышху
• Насыпыр къэкIон хъумэ, цыIуданэми къещэ, кIожьын хъумэ, гъучI пшъэхъум къыфэубытырэп
• АкъылышIом делэми бзэ къыфегъоты
• Псэ зиIэм аджал иI
• Псэ зыпыт къупшъхьэм лы къытекIэжьы
• Псэ зимыIэ псэхалIэ хъурэп
• Псэр хьафэу атырэп, зыгу пэрэм щыгъу ышхырэп
• Амыгъотырэ атыжьырэп
• Амыпхыгъэ лIы земыгъэпх
• Апэ лIэрэр апэ дахы
• Бзэгур гум итэлмащ
• Бзэгур сэ ихьыгъ
• Бзэм дунаир еIэты
• БлэкIыгъэр зымышIэрэм непэрэм уасэ фишIыщтэп
• Былым нахьи акъыл
• Бэ зыIорэм нахьи бэ зышI
• Бэ зыгъэшIагъэ нахьи бэ зылъэгъугъ
• Гум икIасэр нэм шIодах
• Гупшыси псалъэ, зыплъыхьи тыс
• Гурэ гурэ лъагъо зэфыряI
• ГущыIэ дахэм тамэ къыбгуегъакIэ, гущыIэ Iаем узэхегъафэ
• ГущыIэ пытэ зимыIэм шъыпкъагъэ иIэп
• ГущыIэм гущыIэ къелъфы
• ГъогурыкIо гъогу тенэрэп
• Гъусэ дэйрэ, шхонч дэйрэ
• ГъучI къалэ зиIэри гъучI мастэ щэкIэ
• Гъэмафэм умыгъоирэр, кIымафэм бгъотыжьыщтэп
• Чэтыу зырымысым цыгъо щэджэгу
• ШIу шIэри псым хадз
• Шхъум ухахэмэ, шхъу къыопкIы
• Шъхьэм акъыл имылъымэ, лъэр мэулэу
• Шъынэ Iацор мэлитIу яшъо
• Шым къефэхырэм лъэрыгъэм тырелъхьэ
• Шыум ыгу кIодымэ, шыр чъэжьырэп
• Шышхъьэр блэптIупщымэ, шыкIэм укIэлъымыбэнэжь
• Щэм ыстыгъэр щыум епщэ
• Делэм ебгъукIу, Iушыр ежь къыобгъукIощт
• Делэм уемыупчIэу икъэбар къыуеIо
• Делэр уцогъу пшIэмэ фэдэ охъу
• Дэрэм - Iудан, бзэрэм бзыхьаф
• Е зыхэлъым шIу хэлъ
• Е улIэн, е улIын
• Емыджагъэм шIэныгъэр иIэзэгъу
• Ер зымышIэрэм шIур ышIэрэп
• Ехъырэхъышалэ ятэ ылъ ышIэжьырэп
• Жъы дэгъу зыдэщымыIэм ныбжьыкIэ дэгъу щыIэп
• Жьыр къыздикIырэм ощхри къекIы
• Жэм къыдэкIыгъэ псалъэрэ шхончым къикIыгъэ щэрэ
• Зы акъыл нахьи акъылитIу
• Зышъхьэ мыузыгъэм уишъхьэуз фэмыIуат
• ЗэгъунэгъуитIумэ ячэмыщыкIэ зэтекIы
• Зэдашхэ Iэшу, зэдэлажьэ тхъагъо
• Зэмызэгъ зэрылъ унагъор тхьамыкIагъу
• Зэхамыхырэ аIотэжьырэп
• Куохьаур зыщыбэм акъылыр щымакI
• Къошыр зыщыбэм бэныр щыбыхъу
• Къыпфаем зыфэмыгъэин
• Лэжьэгъум сихьэ цIыфы хъугъагъот аIо
• МакIэу Iо, бэу шIэ
• Мышъэм тыгъужъыр шIопырац
• Мэзрэ шIункIырэ уищъэф ащымыIуат
• Мэзыр къэзыгъэкIырэм мэзыр риупкIыжьырэп
• Мэлэхъуабэ зыдэщыIэм мэлхэр щэлIэх
• Мэхъуоныгъэр кIымафэ хъотыр зыщымыгъупщэжь
• Нафэ мыхъужьын шъэф щыIэп
• Нахьыжъхэм шъхьакIафэ афэзымышIырэм шъхьакIафэ тефэрэп
• Псы икIыгъом унэмысэу плъэкIапэ дэмыщай
• Ныбджэгу делэ уиIэн нахьи пый Iуш уиIэмэ нахьышIу
• Нэбгырищы ашIэрэр шъэфэп
• Нэпкъым тетыр къошIофыкIэ Iаз
• Орэдым гъогур кIэкIы ешIы
• ОшIум умыгъотырэр уаем бгъотыжьыщтэп
• Псэр ащэ, напэр ащэфы
• Сабый зэрэмысым насып илъэп
• Сикъамэ тIо къисхырэп, сигущыIэ тIо сIорэп
• Сихьэ цакъэрэп, сиш орэп умыIо
• Тхылъыр шIэныгъэм иIункIыбз
• Тыдэ щыIэми шIэныгъэм лъыкIу
• Уапэ джэрдырэм удэмыхьащх
• УзымыIэтыщт къутамэм утемыуцу
• УзышIоIаем ушIогъум
• УзэупчIыжьын умыгъотымэ, уипаIо еупчIыжь
• Уи нэбджэгъу уи гъундж
• Уигъусэ ущыгугъэу мышъэм уемыбэн
• Уиныбджэгужъ ишъэф ныбджэгукIэм емыIуат
• Улажьэмэ лыжъ пшхын, умылажьэмэ лажьэ плъэгъун
• Уянэрэ уятэрэ уямынэгуй
• Хьадэгъум нэмыкI Iэзэгъу зимыIэ щыIэп
• ХьакIэм къэкIоныр - иIоф, кIожьыныр - бысым иIоф
• Хэт анахь дах аIо зэхъум, хьадэпчэмыIум ышъхьэ къыригъэщыгъ
• ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбзэгъу
• ЦIыфмэ Iорэм шъыпкъэ хъэлъ
• ЦIыфым ымышIэми, даIомэ делэп
• ЦIыфыр зыгъэдахэрэр щыгъэнэп, акъылыр ары нахь
• ЦIыфышIу хьакIэ щымыкI
• Цу зимыIэм шкIэ кIешIэ
• Цу хъущтыр шкIэзэ къэошIэ
• Чъыгыжъыр щытзэ чъыгыкIэр ебэджы
• Чылэ делэ хъурэп - делэмэ Iуш къэхекIы
• Чыр цIынэзэ къэуф
• Чэтыу зыдэщысым шъэф щаIуатэрэп
• ШIу плъэгъурэр уишъхьэгъусэмэ, къиныри зэхапшIэрэп
• ШIу укъэзылъэгъурэм уидагъо уегъэлъэгъужьы, джагъоу укъэзылъэгъурэм уакIыбыкIэ щэIотэжьы
• Шъуз бзаджэм ецIэцIэных шIошIымэ, ежь апэ къырегъажьэ
• Зыухырэм дэжь екIы, зыуIкIырэм дэжь ехьэ
• Хэкум емыкIу къылъысымэ, псэемыблэжьэу къежь
• ШъузышIум лIы дэир дэгъу ехъулIэ, шъуз дэим лIы дэгъур дэи ехъулIэ
• Унэ кIоцIым намыс щыуимыIэмэ, унэ кIыбым щыуиIэхэнэп
• Пщым ышхыщтыр хьамплъыжьыми къекIэцIы
• Пшъашъэ къапщэмэ о зэребгъас, пхъужъ къапщэмэ - зэресэгъах
• Iэрэжэрэ зэблэкIырэп
• Iупэр напэм ихащ
• Тыдэ сигугъу шIшырэ умыIо
• Псы мыгъажъо пцэжьые хэс
• Мыжъо хъураер уапэкIэ бгъачъэмэ уIукIэжьын
• Онджэкъыр къуащэу щытми Iофэп жьыр зандэу дэкIуаемэ
• Къэрабэми щэ къекIы, шъуампIэми цIыф щэкIэ

Адыгэ псалъэу псэлъэжъхэр
Ошlэ-дэмышIэу гум къэкIых,
Тарихъ хэдыкIхэшъ, IэмышIэхэр
ГъашIэм uжабзэу бзэ хэкIых.

МэщбэшIэ Исхьакъ.

Шъхьаджи къежьапIэ горэ иI. КъэкIрэм ылъапсэ чIым щедзы, къушъхъэри. чIыгум къыщежьэ. ЧIыгум темысыгъэу огум ибыбэгъэ бзыу щыlэп. Псыхъор чIыгум псы гъоткlо зырызэу къыхэчъы. бзылъфыгъэм хэмылъыгъэ сабый къэхъурэп.

Орэдыр жэм къыдэмыкIызэ, бгъэгум къыщежьэ, гупшысэр гущыIэ хъуным ыпэу шъхьэм къыщэущы. Мыл техъоным фэшI, псы щыIэн фае. Тым ымышIэрэ горэ къом ышIэн ылъэкIын, ау тым иакъыл зыхэмылэжьэгъэ акъыл къом фэхъурэп. Сыд фэдизэу улъэшми, лъэкI къыозытырэр чIэу узытетыр ары. Сыд фэдэ орэд ущэIэфэ къэпlуагъэми, кушъэм ухэлъэу уянэ къыпфиIuгъэ орэдым ымакъэ ащ къахэIукIыщт.

kısasa kısas

Шъхьаджи къежьапIэ горэ иI. КъэкIрэм ылъапсэ чIым щедзы, къушъхъэри. чIыгум къыщежьэ. ЧIыгум темысыгъэу огум ибыбэгъэ бзыу щыlэп. Псыхъор чIыгум псы гъоткlо зырызэу къыхэчъы. бзылъфыгъэм хэмылъыгъэ сабый къэхъурэп.

Herşeyin bir başlangıcı vardır. Bitkiler kökleririni yere salarlar. Dağlar da yerden başlar. Gökteki kuşlarda yerden uçarlar. Nehirler damla damla yerden biterler. Kadının taşımadığı çocuk dünyaya gelmez.

Орэдыр жэм къыдэмыкIызэ, бгъэгум къыщежьэ, гупшысэр гущыIэ хъуным ыпэу шъхьэм къыщэущы. Мыл техъоным фэшI, псы щыIэн фае. Тым ымышIэрэ горэ къом ышIэн ылъэкIын, ау тым иакъыл зыхэмылэжьэгъэ акъыл къом фэхъурэп. Сыд фэдизэу улъэшми, лъэкI къыозытырэр чIэу узытетыр ары. Сыд фэдэ орэд ущэIэфэ къэпlуагъэми, кушъэм ухэлъэу уянэ къыпфиIuгъэ орэдым ымакъэ ащ къахэIукIыщт.

Şarkılar dilden önce kalpte başlar. Düşünceler söz haline gelmeden önce akılda başlar. Buz tutması için suyun olması gerekir. Babanın yapmadığı bir şeyi oğul yapabilir ama babanın akıl etmediği oğula kalmaz. Ne kadar güçlü olursan ol gücünü üzerinde durduğun toprak verir sana. Hayatın boyunca hangi şarkıyı söylersen söyle annenin sana söylediği ninnilerin nağmeleri söylediğin şarkılardan duyulur.

mükemmelll

harika