Çerkeslerin Anasayfası

ADİGE KADINININ AYAĞINA GİYDİKLERİ
(АДЫГЭ БЗЫЛЪФЫГЪЭ ЛЪЭКЪОПЫЛЪХЭР)
Doç. Dr. VINEREKO Mir
Adige Geleneği (Адыгэ Хабз),
İlkokul 1. sınıf ders kitabı çevirisi, Maykop, 2007. s.46-.47.
Adige Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından kabul edilmiştir.
Maykop, Adige Cumhuriyeti Devlet Basımevi, 2007
Çeviri: HAPİ Cevdet Yıldız

Adige kadın ayağı giysi ve takıları birkaç parçadan oluşurdu:

- Yuvarlak deri (сэхътан) ayakkabı

- Pabuç (папыщ)

- Takunya, nalın (пхъэцуакъэ)

- Yüksek topuklu çizme (щырыкъу лъэдэкъэ лъагэр) (*)


- Dikişli yumuşak deri ayakkabı (цокъэзэк1ад)

- Bacaklık (tlay/лъай)

- Deri ayakkabı (1ашъо цуакъэ) – Köle kadınlar tarafından giyilen ve sığır kaba/işlenmemiş deriden yapılmış ayakkabı.



Yumuşak deri ayakkabı (цокъэзэк1ад), ilk ve sonbahar mevsimlerinde giyilmek üzere dikilirdi.


Yumuşak deri ayakkabının bez görünümlü kaba, keçe gibi bir çeşidi tarlada ayağa takılırdı.


Deri ayakkabı (1ашъо цуакъэ), işlenmemiş sığır derisinden yapılır, kış mevsiminde ev ve bahçe hizmetlerini gören köle kadınlar (пщыл1-унэ1ут шъузхэр) tarafından giyilirdi.


Adige kadın ayak takımlarında, ayağa uygun ve güzel bir görünüm elde edilmesine özen gösterilirdi. Kadın ayakkabı giysi ve takılarının rengi ve dikiş biçimi, o kadının ya da kızın mensup olduğu aileyi (л1акъо), statüsünü (**) belli ederdi (s. 76-78).


Bilgi notu:

(*) Burada bir basım hatası vardır, kitabın 77. sayfası basılmamış, 76. sayfadan 78. sayfaya atlanmıştır.

Мы ч1ып1эм напэ 77-р тедзагъэп-HCY/Хь. Дж.

(**) Bu renk, biçim ve dikişlerden kadın ya da kızın bey (pşı), soylu (werk), serbest köylü (fekol’, tlkhukol’) ya da köle, hangi gruptan olduğu anlaşılırdı. Sözgelişi bir fekol kadın, bey/pşı ya da soylu/werk çizmesi giyemezdi, günümüzde de çavuşun general apoleti takamayacağı gibi. -HCY


Sözlük:

Mest (сэхътан цокъэ хъурай) – Katlı mestin üzerinde üçüncü ayak takısı olarak mest ile bacaklık (лъае; tlaye) üzerine giyilirdi.

Pabuç (папыщ) – Kadın ayak giysisi;topuğa (лъэдакъэ) düşen kısmı yüksek ama topuklu (лъэб)olmazdı.

Çizme (щырыкъу) – Ayakkabıcı ya da fabrika üretimi ayağa giyilen giysi.

Yüksek topuklu çizme (щырыкъу лъэдэкъэ лъаг) – Ayakkabıcı tarafından yapılan ya da fabrikada üretilen yüksek topuklu çizme.

Ekli dikişli ayakkabı (цокъэзэк1ад; çokazeç’ad) - Yüzü kapitone (хъэдэн дытагъ) ya da deri, tabanı kalın deriden (1ашъо) yapılmış ayakkabı.

Deri ayakkabı (1ашъо цуакъ) – Sığır derisinden yapılmış ayakkabı.

circassiancenter

hepsi çok zarifff
benim gibi..kınetix bot giyen yok muşşş..asimile olmuşum

kinetix ten aşağısınıda giymez ha

ilyas kardeşim..bir bayan olarak 40 numara aykkabı giydiğim için..anca o markada buluyorum

Takunya, nalın (пхъэцуакъэ
----------------------------------

Kültürümüzde bunlar vardıysa, nalıncı keseride bizlerde çokmuştur o zaman.

''Nalıncı keseri gibi hep kendine yontuyorsun'' ata sözü belkide bizlere aittir nedersiniz.