Çerkeslerin Anasayfası

NARTLERIN ALTIN AÄžACI


Nart halkinin
Benzeri görülmemis
Tanrisal güçle yetismis
Sihirli bir agaci vardi...
Gün batmadan
Dallarinda tek elma
Olgunlasirdi...
Tan yeri atmadan
Gün agarmadan
Bu elma yok olurdu...
Siradan bir elma degil
Esi menendi bulunmaz...
Bir yani altin sarisi
Bir yani gümüs beyazi
Safaktaki tomurcuk
Gün batarken elma olur...
Tan yerin isiklari
Sariya boyarken
Öbür yani beyaz kalir
Sari yüzünü yiyen
Kisir kadinlar
-Agirlasip erkek çocugu dogurur!..
Beyaz yani yiyen
Kisir kadinlar
-Agirlasip , peri kizi dogurur!..
Bu tilsimli,
Bu efsunlu,
Bu tanrisal agaçta
Hergün yeniden yetisen
Tek bir elma olgunlasir
Gündüz büyüyen bu elma
Karanlikta yok olur...
Nedeni bilinmez
Bu kaybolusun.
Bilene de rastlanmaz
Bu çildirtici sorunun...
Öfkelenen ulu Nartlar
Kurultayi toplarlar,
''Ölçüsü deniz gibi
Gücüne karsi çikilmaz
Biz Nartlar
Tanrisal elmamiz çalinirken
Çalani ögrenemeden
Bileni de bulamadan
Nasil yasariz evrende?..''
Söylesirler,
Dertlesirler hepsi birden...
Saglam tas duvarlarla,
Kapisiz penceresiz
Kusatilir kutsal agaç...
Bu da çare olamaz
Hey!..Hey!..
Elma yine kaybolur.
Derken öfke
Doruklara yükselir...
Burnundan soluyan Nartlar
Kurultay evine gelirler.
Yeni önlemler alirlar
Bakir zirhlar giyinmis ,
Nöbetçiler dikilir,
Agacin çevresine
Yasayan en küçük Narttan
Disi dökülene dek,
Tüm savasçi Nartlarla,
Birlikte baklenecek...
En yakin bir zamanda
Elmayi çalanlari bulmak gerek...
Dag keçisi boynuzundan kupalar
Dolup bosalir durmadan...
Herkesi baglayan bir söz
Erkekçe bir söz , bir bagit,
Ulu Nartlar karar verir
Nart halkinin bireyleri
Korur o kutsal agaci,
Dallarin altinda her gece
Delikanlilar nöbet tutar,
Kadin erkek
Tüm Nart halki
Merak eder,
Elmayi kimler çaliyor?..
Bir bilinse...
Hirsiz kimdir?Görünmez ki,
Genci-yaslisi
Kizi-kadini tasada
Elma yine yok olur
Ah!görünmeyen hirsiz,
Bilinmedi , duyulmadi.
Hey!Hey!
Yigit Nartlar hey!
Onu görebilen yok mu?
Olmaz olur mu hiç?..
Elbette var...
Nart Dode'nin iki oglu
Ikiz kardes idi onlar
Biri Pice , biri Pizghes...
Hey!Hey!Yigit iki kardes,
Biri günese
Digeri aya es...
Nöbet sirasi gelir,
Bahar geçer , Yaz geçer
Güz gelir , karakis gelir...
Bütün sene nöbetlesir
Iki kardes...
Hergün ayni terane,
Aksam günesi batanda,
Dag doruguna yatanda,
Ovalara birakanda.
Silahlanir iki kardes,
Vurup savrur egerleri
Alp atlarina
Yaylari sirtlarinda
Agacin altinda
Beklemeye koyulurlar
Yildizlar kaybolup
Tan yeri aydinlanirken
Üç güvercin gelip konar
Nartlarin altin agacina
Pice hafif kestirirken
Gözcü duran Pizghes idi
Güvercinler koparirken
Altin sarisi elmayi
Pizghes gerer yayini
Öldürmeye kiyamadan
Güvercinin birini
Oku ile yaralar...
Elmayi düsürmeden
Uçar gider üç güvercin.
Yaralanan güvercin
Damlayan kan izi birakir...
Siler kani mendiliyle
Yigit delikanli Pizghes.
Mendili koyar çantaya
Pice'yi uyandirip
Olan biteni anlatir.
Sürüp gider iki kardes
Kan damlalarini izleyerek,
Deniz kiyisina dek...
Iz denizde son bulur.
Atlarindan inip
Biraz dinlenmek için
Otururlar...
Bir gece yarisi dogan
Bu kardesler
Iki kardeS y?ld?z gibi,
Benzesirdi...
Tek kalipla dökülmüs gibi,
Atlari da kardes idi.
Silahlari da ayni...
Tleps yapmisti onlari,
Hedeften sasmiyan oklar,
Vurdugunu biçen kiliçlar
Pice derki:
''Bir karinda olustuk
Bir gögüsten süt emdik.
Anamiz bir
Babamiz bir
Kanimiz bir
Canimiz bir
Kahraman Nart çocuguyuz,
Gençler oyuncak olur
Bizim ile yarisanda...
Baba yüzü kizartmadan
Ana yüzü karartmadan
Bulalim güvercinleri,
Dönelim Nart ülkesine
Yüz akiyla yigitçe...''
''Sana bir yil süre verdim
Bekle beni kiyida...
Inip deniz altina
Bulacagim onlari...
Bir yil zaman dolanda
Eger dönmezsem geri,
Bilki öldüm , güle güle yoluna...''
Pice karsilik verir:
''Yer bölünse de korkmam
Kurtulamaz elimden,
Gördügüm bir yaratik...
Verdigin süre bitene dek
Beklerim yollarini...
Haydi kardes...
Ugur ola!..''
Kiyiya inen Pizghes
Derinligine bakar
Engin , korkunç denizin
Derken deniz yarilir,
Alir onu kucagina
Oksar köpüklü dalgalar
Delikanlinin basini,
Dalgalrin kucaginda
Kaybolur enginlerde...
...
Deniz dibine varanda,
Yilan baligi gibi kivrilir...
Konuk olacak yer
Arar!..Gider!..Uzun süre...
Az gider , uz gider,
Büyük bir saraya rastlar...
Girer görkemli avluya
Vatanindan uzakta
Deniz dibi gurbetinde
Tedirgin , ürkek bakar,
Hedeften sasmayan oku,
Her an kurulu yayi,
Keskin iri kiliciyla,
Hazir bekler...
Derken uzun sürmez
Gelir Pizghes'in yanina
Yedi yakisikli kardes,
Onu konuk odasina
Buyur ederken saygiyla...
Konuk için
Hemen sofra kurulur,
Yemegin yanisira
Nart elmasi da gelir...
Yenilir içilir.
Yer yüzünden gelen
Bu genç konuga
Saygi gösterilir...
Oracikta beklesen
Yedi kardes söyle der:
''Konugumuz biz
Süsleyerek , senlendirerek
Deniz alti ülkesini
Kiz-erkek kardesler
Burada yasariz...
Canimiz , gözümüz
Tanriça annemiz
Istemedi yeryüzünde yasamayi,
Su alti tanriçasi olarak
Ululasmayi yegledi.
Denizin derinligini
Kendisine yurt eyledi...
Güçlü tanri bunu bilir,
Sallar bütün topraklari
Kaynatir tüm denizleri
Kurutmak için soyumuzu...
Güçlü gök tanrisina
Lanet yagdirtiyor,
Dalgalari deviren
Kizgin simsekleri
Denizde patlatiyor,
Avsicer'dir babamiz
Annemiz su Tanriçasi
Üç de kiz kardesimiz var...''
Açiklama bitince
Pizghes bekar kizlara
Sorar üçüncüsünü...
''Nerede üçüncü kiziniz?..''
''Kizlarimiz kendilerine,
Birer hayat arkadasi,
Bulmak için,
Uçarlardi Nart yurduna
Güvercin kiligina girerek...
Yollari izleyerek
Ararlardi Nartlardan
Hayat arkadaslari...
Ancak , bulamazlardi.
Karar verdi kizlarimiz,
Bulmak için Nart ülkesinden
Yigitler kaldiysa eger...
Nartlarin hiç görülmemi?
Esi-menendi bulunmaz,
Sihirli bir agaci vardi,
Tanrisal güçle büyüyen...
Her gün o agaçta
Yetisirdi bir
Altin sarisi elma,
Üç kardesimiz uçarak
Koparirdi elmayi...
Eger korkusuzsa yigitler,
Nart yurdunda,
Elmayi almamizi
Önlemek için
Sürüp gelirler izimizi,
Diyerek üç kiz kardes,
Hergün gidip gelirler
Elmayi getirirler...
Ancak Nartlarin yurdundan
Çikmadi ne genç , ne yasli
Es olacak üç güzele...
Konugumuz
Simdi sana
Gerçek olani diyelim,
Üçüncü kiz kardesimiz,
Yaralanmis yatiyor...
Derman Nart yurdundadir.
Orada kalan kaninda
Derman gizli
Ama gidemiyoruz.
Nartlar topragina...''
Nart Pizghes düsünür bir süre
Sonra söyle konusur:
''Akan kandan getirdim
Çabuk sürün
Kardesiniz saglik bulsun...
Ipek mendildeki kandan...''
Ipek mendildeki kan
Sürülünce yaraya,
Kiz hemen iyilesir,
Haykirirlar sevinçle
Kiz-erkek hepsi birden;
''Ey yigitler yigidi,
Toprakta , suda yitmeyen,
Yolunu sasmayan,
Nasil memnun edelim?
Ne armagan verelim?
Haydi yigit bekleme...
Kizlardan birini seç
Ararlardi onlar da
Senin gibi yigidi...
Nartlarin ülkesinde...
Hangisini verelim
Kardeslerin içinden?''
Nart Pizghes
''Igilestirdigimi verin''
Der...
Vurdugu güvercindi
O kugu boyunlu güzel,
Gökyüzü kadar temiz
Ak yüzlü , ak gerdanli,
Beli bir karis , ince mi ince...
Adini sorarsaniz
Yemgazes Guase
O anda oracikta,
Damat sofrasi kurulur,
Beyaz zirh Kafesi çalinir.
Gelen ilk damat için
Kalkan övgü kupalari
Büyük tanrinin önünde
Dügünlerle senlenir
Deniz alti ülkesi...
Bir yil süre dolmadan
Verilen süre bitmeden
Nart Pizghes kiyiya döner
Yamgazes Guase yaninda...
Saga sola bakarak
Kardesinin yaptigi
Kulübeyi bulur...
Görmeyince kardesini
Yigit Pizghes kuskulanir...
Onu aramak için
Ormana dalar
Çok geçmeden omuzunda
Besili bir geyik ile
Döner Pice kulübeye
Onu gören Yemgazes
Kocasi zannederek
Onun boynuna atilir
Ve sorar;
''Bulamadin mi kardesini?''
Tam o sirada Nart Pizghes
Dogru bakar kulübeye,
Karisinin kardesini
Kucakladigini görür...
Bu görünüm aci verir...
Kabullenemez bunu Pizghes
Simsek gibi çekip okunu
Gerer yayini
Oku gürleyen simsek,
Geçer bulutlar arasindan
Oku dönüp düserken
Nart Pizghes durur altinda
Pizghes'in basina ok
Saplanir yildirim gibi...
Kirar basi , gövdesini delerek...
Yedi kat yere geçer.
''Ben miyim kardesiyle
Birlikte ölemeyen?''
Diyerek öfkelenir Nart Pice,
Çekerek büyük kilicini
Saplayiverir yüregine,
Kardesinin yanisira uzanir...
''Suçlu benim,
Acilarin en kötüsü
Kaderim,
Parlayan kardes yildizlar gibi
Kayboldunuz diyerek
Agliyordu Yemgazes...
Saçlarini yolarak
Suratini yirtarak...
Belirir orman cücesi
Prensesden hoslanarak...
''Aglama güzel , aglama
Gözlerinden akan yasin sicakligi
Bu ölüleri diriltemez.
Bana hayat arkadasi olursan
Ölüleri gömerim...''
Yemgazes bakar cüceye
Tiksinerek , igrenerek
''Olur , göm'' der , Prenses
Orman cücesi kazarak
Büyük , genisçe bir mezar,
Gömer ikisini birden
Yükseltir mezar tasini
Prenses Yemgazes'e
''Kardesleri gömdüm''der
Yalanarak...
Prenses hemen kosar,
Atar kendini denize
Dalgalarla kucaklasir , kaybolur...
Yer cücesi kalakalir bir süre
Beklemekten usanir,
Dönüp uzaklasir...
Bebek bekler Yemgazes.
Deniz alti tanriçasi
Izin vermez çocugunu dogurmasina...
''Yer insaninin dölünü alip da
Su yurduna dönemezsin,
Git!git!
Çocugunu Nart yurdunda dogur,
Orada Nart irkini çogalt
Dogurdugun çocugu
Tanrisal biçimde büyüt!..''
Yemgazes Guase
Nart yurduna döner,
Ancak , yasli basini egerek.
Çok geçmeden Yemgazes
Ikiz çocuk dogurur...
Birine Nart Weziriz,
Digerine Nart Yimis
Adlari verilir...
Birbirlerine benzer
Yildiz gibi iki kardes...


Kafdagi Dergisi-1988