ADIĞE KADINININ YİĞİTLİĞİ




ANASAYFA  |   KAYIT OL  |   SOHBET  |   ÇERKES MÜZİKLERİ  |   ÇERKESBUL  |   SÖZLÜK  |   LİNKLER  |   KİRİL KLAVYE  |   BASINDA ÇERKESLER  |   SİTENE EKLE  |   İLETİŞİM

ADIĞE KADINININ YİĞİTLİĞİ

ADIĞE KADINININ YİĞİTLİĞİ

İleti PauKaF » Per Mar 08, 2012 8:27 pm

ADIĞE KADINININ YİĞİTLİĞİ
Çev: İlkay Karaduman

Resim

Rus-Kafkas savaşı devam etmekteydi.

Adığeler T’uapse kalesini (Rusların Adığe topraklarına kurmuş oldukları kale) yıkmak için hazırlanıyorlardı.

Ordu komutanı yiğit Koceberdoko Muhammed, Şapsığ’da ün salmış güzeller güzeli Kaziy Hanife’ye talip olmuştu. Savaşın devam ettiği zor zamanlarda düğün yapmak uygun olmazsa da, Hanife, Muhammed’in teklifini bir şartla kabul etmişti. Şartı, başlık bedeli yerine düşman ordusunun (Rus Ordusunun) bir topunu alıp getirmesiydi. (Ulusunun çıkarlarını, her zaman, kendi çıkarlarının önünde tutan akıllı Çerkes Kızı Hanife, Muhammed’in ordusunun T’uapse’ye baskına hazırlandığını önceden haber almıştı.)

Muhammed ordusuna ve kendisine güvendiği için Hanife’nin şartını kabul eder.
Adığe Ordusu T’uapse kalesine saldırı düzenler ve kale ele geçirilir.

Muhammed Rus ordusunun topunu Hanife ye ganimet olarak getirir. Fakat kendisi de ağır yaralıdır. Bedeni kurşun doludur. Hanife’nin Muhammed'in bu halini görüp yaktığı ağıtta şu bölüm yer alır:

"Karşılayınca, karşılayıp görünce seni; ah! Bedenin kanla kaplanmıştır."

Muhammed bedeninden kurşunlar çıkarılırken büyük bir yiğitlik, dayanma gücü gösterir. Ve biraz daha iyiye gider durumu. Bu iyiye gidişe sevinen **oyuncu, sanatçılar kendisine, "Koceberdoko Muhammed'din kurşunlardan kurtulması" adıyla neşeli bir müzik bestelerler.
Fakat çok geçmeden Muhammed fenalaşır ve yaşamını kaybeder. Daha önce hastaya neşeli müzik besteleyen grup bu sefer ağıt yakar. Ve bu ağıt eşliğinde Muhammed toprağa verilir. Ölene gereken tüm hizmetler yerine getirildikten sonra Hanife, erkek kıyafetleriyle giyinir, silahla kuşanır. Hiç kimseye görünmeden atına atlayarak evinden ayrılır.
Savaşmak için Adığe ordusuna katılan Hanife, "uzaklardan gelen toy delikanlı" rolündedir. En yiğit delikanlıdan daha yiğit, gözünü budaktan sakınmadan savaşır; büyük bir sevgiyle bağlandığı, kalbinde ondan başka kimseye yer veremeyeceğini bildiği Muhammed'in intikamını almak için kullanır silahını.
Bu "toy delikanlı"nın Hanife olduğu, öldürülüp atından düşünce anlaşılır. Erkek şapkası altına gizlediği iki örgü saçı ortaya çıkar. Adığe kızının evleninceye kadar giydiği korsesi de hala üzerindedir.
Anavatanın bağımsızlığı için, Hanife ve Muhammed hayatlarını böyle ortaya koymuşlardır. Kahramanlıklarını insanların unutmadığı, isimlerinin hikayelerde ve woredlerde varola geldiği çok gençken toprağa düşen; Hanife ve Muhammed!
Yaşayan her kişiyi bekler ölüm. Fakat zor zamanlarda, canından önce, vatanın geleceğini düşünerek hareket eden bu kişilerin isimleri, kahramanlıkları gelecek kuşaklar için en iyi örnekler olarak hep var olacaktır.
** Çevirmenin notu: Adığe kültüründe oyuncu, bestekâr, sanatçılar vardı. Bu sanatçılar yeri geldiğinde düğünlerde şarkılar besteleyip söylediği gibi, yeri geldiğinde de hasta ya (özellikle savaşta yaralanan kişiye)moral vermek, iyileşme sürecini hızlandırmak için şarkılar ve oyunlarla destek olurlardı.

АДЫГЭ БЗЫЛХУГЪЭМ И ЛІЫГЪЭ

Урыс-Кавказ зауэжьыр екІуэкІт. Адыгэхэм загъэхьэзырт ТІуапсэ быдапІэр (урысыдзэм иухуар) зэхакъутэну. Шапсыгъым щыцІэрыІуэ пщащэ, Къазийхэ япхъу Хьэнифэ дахэм къылъыхъуат дзэзешэ хахуэ Къуэджэбердыкъуэ Мыхьэмэт. А земан хьэлъэр нысашэ хьэгъуэлІыгъуэм темыгъэпсыхьами, Хьэнифэ арэзы техъухьат Шапсыгъым и щІыбкІи зи лІыгъэр зэлъащІыса щІалэ бжьыфІэшхуэм и насыпыр ирипхыну, ауэ а зэманым къекІуэкІыу щыта нысэ уасэм ипІэкІэ зи лъэпкъым и къэкІуэнум хуэгумэщІ бзылъхугъэ Іущым Мыхьэмэт хуигъэуват бийм (урысыдзэм) и топ къуентхъыу къыхуишэмэ абыкІэ арэзыуэ. (Хьэнифэ зэхихагъэххэт Мыхьэмэт сымэ ягъэхьэзыр теуэныгъэм и хъыбар.) Мыхьэмэти, и лІыгъэм къигъэгугъэти, апхуэдэ уасэм йоувалІэ…

Адыгэдзэр ТІуапсэ быдапІэм тоуэри зэхакъутэ. Мыхьэмэт, урыс топыр къуентхъ къещІри, Хьэнифэ дахэм къыхуешэ, ауэ езыри уІэгъэ хьэлъэу, шэм зэщІиблауэ къашэж. Мыхьэмэт и гьыбзэм мыпхуэдэу хэтщ ар къыщашэжым Хьэнифэ жиІауэ:

<<сыпыкъуокІ гущэри сыщыппыкъуэплъкІэ,

Уей, и шытх гущэмэ лъы пцІыгъэр ити…>> жэуэ

Шэр къыщыхахыжми лІыгъэшхуэрэ шыІэныгъэрэ къегъэлъагъуэ, тІэкІуи нэхъыфІ къохъужри, абы щыгуфІыкІа джэгуакІуэм <Къуэджэбэрдыкъуэ Мыхьэмэт и шэхэхэж уэрэд> нэщхъыфІэр зэхелъхьэ. (Ар псалъэ зыхэмылъ мэкъамэ-уэрэдт ежьурэ шыкІэпшынэрэ зэщІэту.)

Ауэ куэд темыкІыу Мыхьэмэтыр къызэІохьэжри, уІэгъэхэм йолІыкІ. Ипэрей уэрэдыр хузэхэзылъхьауэ щыта джэгуакІуэм зэуэ хузэхелъхьэ гъыбзэ, ар жаІэурэ щІалэр щІалъхьэ.

ЛІам хуэфащэр зэфІэкІа нэужь Хьэнифэ цІыхухъу щыгъынкІэ зихуапэщ, ІэщэкІэ зиузэдри дэшэсыкІащ, зыми хъыбыр иримыгъащІэу.

ЗыщІыпІэ къикІа щІалэщІэ нэхъ закъримыгъэцІыхуу адигэ шуудзэм хыхьэри, джатэпэрыкІуэу, шыщхьэмыгъазэу зэуащ гу зыщимыхуа, зи гум нэгъуэщІым и цІэ изымубыдэжыфыну и лъагъупІэ пэж Мыхьэмэт и лъыр ищІэжу,

Ар пщащэу, зэры—Хьэнифэр къыщацІыхуар къаукІыу шым къыщехуэхаращ. И цІыхухъу пыІэр щхьэрыхури, абы щІэгъэлщкІуа шхьэцышхуитІыр къыщІэхуат, и хъыджэбз куэншыбэри зэрыщыгът…

Апхуэдэу я псэр Хэку-анэм и хуитыныгъэм щІатащ лъэпкъым и бын щыпкъэхэм, зи лІыгъэри зи фІыщІэри цІыхухэм ящымыгъупща, хъыбархэмрэ уэрэдыжьхэмрэ зи цІэ уахътыншэхэр къыхэна Къуаджэбэрдыкъуэ Мыхьэмэтрэ Къазий Хьэнифэрэ.

Псэ зиІэ дэтхэнэми къыпоплъэ лІэныгъэри, ауэ Хэкум, лэпкъым и гузэвэгъуэм дэж псэм ипэ напэр изыгъэщыфу зи гъащІэ къэгъагъэ къудейхэр зытахэм я цІэхэр, я лІыгъэр къэкІуэну щІэблэм яхуоув зэи мыджэлэжын щапхъэ пкъуо-джэлэсу.

http://kafkasfederasyonu.org/dokuman/130711_hikaye.htm
PauKaF
PauKaF
Site Admin
Site Admin
 
İleti: 20494
Kayıt: Sal May 08, 2007 4:27 am
Konum: MUDAREY-Гъубжь

Re: ADIĞE KADINININ YİĞİTLİĞİ

İleti axakuyt aştıbj » Sal Mar 13, 2012 7:33 am

:o :D
SOYLU SEVDAM....
CAPA CAпсуоуп
cerkez çerkes kafkasya adige çerkez çerkes kafkas abhaz adiga abaza kuzey müzik music mp3 wored tarih kültür fotoğraf foto resim bilgi isim ad köyleri düğün mahalli video kitap savaş haber güncel yeni dil sözlük çeviri kiril dernek kafder kaffed birkaf en iyi yeni çok bkd imam şeyh şamil adigey abhazya oset çeçen karaçay rusya siteleri indir dinle tarih türk makale link sohbet chat izle uzunyayla download kimdir nedir nasıl kabardey besleney şağsığ abzeh abzex hatukoy ubıh elbruz mit
axakuyt aştıbj
axakuyt aştıbj
Onursal Üye
Onursal Üye
 
İleti: 4555
Kayıt: Cum Ağu 01, 2008 8:09 am


HİKAYELER-NART DESTANLARI

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir