Çerkeslerin Anasayfası

Yağan: ‘Başkan’ İsimlendirilmesinin İptalini, ‘Cumhuriyet’ Statüsünün İptalinin Takip Edeceği Kaygısını Taşıyoruz


Son yıllarda gelişmekte olan Rusya üniterizmi, halkın görüşlerini gözönünde tutmayan bir eğilim gösteriyor. Federal yönetim tarafından, federal bölgelerin oluşturulmasında, region liderlerinin seçilmesinin iptali ve benzeri pek çok anayasa dışı uygulama, halkın görüşlerini öğrenmek için herhangi bir referandum yapılmadan uygulandı.
Rusya Federasyonu’ndaki Subyetlerin liderlerinin sıfatlarının değiştirilmesi eğilimine karşı Toplumsal Hareket Xase’nin açıklamaları;

Toplumsal Hareket ‘Xase’, liderlerin sıfatlarının değiştirilmesine yönelik yaklaşımları yakışıksız ve anayasa dışı saymaktadır.

Bu, Rusya Federasyonu tarafından oluşturulmuş olan federalizm prensiplerine direk bir tecavüzdür. Rusya Federasyonu’nda ulusal yapılanmaların ismlendirilmeleri ve statüleri, RF Anayasası tarafından düzenlenmiştir.

Rusya Federasyonu Anayasası aynı zamanda bu cumhuriyetlerin hak ve özgürlüklerine, toprak bütünlüklerine karşı girişilecek her türlü ihlale karşı garantörlük etmektedir ve statünün yeniden isimlendirilmesi anayasa dışıdır.

Anayasa harici her türlü değişiklik, Rusya Federasyonu’nun devlet yapısını oluşturan her hangi bir değişiklik, kanundışıdır. Anayasada yapılacak değiştirmeler sadece ulusun iradesi ile, referandum yolu ile yapılabilir.

12 Ağustos 2010 tarihinde Çeçenya Başkanı Ramzan Kadirov, Rusya Federasyonu’ndaki subyektlerin ‘Prezident-Başkan’ makamından vazgeçilmesi gereksinimi olduğunu belirtti.

Açıklamasını ‘bir ülkede bir Prezident-Başkan olmalı’ gerekçesine dayandırdı. Bu inisiyatifi hemen bütün Kuzey Kafkasya Cumhuriyetleri Prezident-Başkanları desteklediler. 2005 yılında benzer bir inisiyatifi Kuzey Osetya Prezident-Başkanı Taymuraz Mamsurov’da ortaya atmıştı fakat ardından sözü kaale alınmadı.

Son yıllarda gelişmekte olan Rusya üniterizmi, halkın görüşlerini gözönünde tutmayan bir eğilim gösteriyor. Federal yönetim tarafından, federal bölgelerin oluşturulmasında, region liderlerinin seçilmesinin iptali ve benzeri pek çok anayasa dışı uygulama, halkın görüşlerini öğrenmek için herhangi bir referandum yapılmadan uygulandı.

Bu gerçekleştirilen şeyler, federal merkezin halkın bakış açısı ile her şeyden az ilgilendiği sonucunu ortaya koyuyor.

2000 yılından itibaren bir çok defa, Rusya Federasyonu’nu oluşturan cumhuriyetlerin liderlerinin Prezident-Başkan olarak isimlendirilmelerini iptal etmek amaçlı Federasyon Dumasında dile getirilen kanun tasarıları, her seferinde Rusya Federasyonu Anayasası ve Federasyonu oluşturan Subyektlerin anayasalarına ters düştüğü için geri çevrildi.

Kadirov Çeçenya geleneğinde, Çeçenyanın başındakinin ‘imam’ olageldiği iddiasında bulunuyor. Devlet yapısından bahsediliyor ise; Çeçenya, Anayasasıyla Rusya Federasyonu içerisinde yeralıyor ve Prezident tarafından yönetilmeli. Aynen diğer cumhuriyetler gibi. Eğer kim Prezident-Başkan olmak istemiyorsa, görevden çekilebilir.

Bu düşünceyi gerçekten ortaya atanlara ve bu düşünceyi seslendirenlere ve destekleyenlere sormak istiyoruz:

- Devletin anayasasına uygun olarak; hükümet başkanlarına ‘başbakan’ hükümetlerin kendilerine ‘hükümet’ bakanlara ‘bakan’, milletvekillerine ‘milletvekili’ demek uygunken, neden regionların liderlerini ‘Prezident-Başkan' olarak isimlendirmek uygunsuz oluyor?

- Farklı niteliklere sahip pek çok firma ve toplumsal organizasyonların pek çok sayıdaki ‘Prezident-başkanları’ hakkında ne yapılacak?

Kafkasyalı liderler örneği dışında Tataristan ve Başkırya bu absürt inisiyatif karşısında durdular ve kanunlar çerçevesinde kalarak red ettiler. Biz esef duyuyoruz ki Kabardey-Balkar Cumhuriyeti ve Adıge Cumhuriyeti Prezident-Başkanları gereken aklıselim ve erliği kendilerinde görmeden Rusya Federasyonu federalizm prensipleri ve devlet yapısı içerisinde cumhuriyetlerin yeri konusunda dirayet gösteremediler.

‘Prezident-Başkan’ isimlendirilmesinin iptalini ‘Cumhuriyet’ statüsünün iptalinin takip edeceği ve ardından tamamen ulusal toprak bütünlüklerinin ilga edilmesi ile sonuçlanacağı kaygısı içerisindeyiz.

Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Çerkes toplumu olayların bu tipte gelişimini kabul edemez. Bu konu ile ilgili olarak Toplumsal Hareket ‘Xase’ ilan eder ki;

1. Adıgey Toplumsal Hareketi ‘Adıge Xase’ nin Cumhuriyetin üst kademe yöneticisinin sıfatının yeniden isimlendirilmesine karşı çıkmasına tam destek veriyoruz.

2. KBC, KÇC ve Adıgey meclislerine, üst kademe yöneticisinin sıfatının yeniden isimlendirilmesine, karşı oy kullanmaları çağrısında bulunuyoruz.

3. Cumhuriyet ve regionların, yöneticilerinin statüleri ile alakalı yapılacak herhangi bir değişiklik Rusya Federasyonu devlet yapısı, statüsü ve federalizme karşı işlenmiş direk anayasa ihlalidir.

4. Benzeri sorunlar hakkında karar referandum yolu ile alınır, ve bu inisiyatifin halkın görüşü alınmadan gerçekleştirilmesi halinde Adıgey toplumsal hareketi ‘Adıge Xase’nin Çerkes (adıge) Ulusal Kongresinin toplanması konusunda aldığı karara Toplumsal Hareket ‘Xase’ tam destek vermektedir.


KBC Toplumsal Hareketi ‘Xase’ Başkanı
Yağan İbrahim


Kaynak: Natpress
01 Eylül 2010
Cherkessia.net

Yağan: Unvan değişikliği anayasaya saldırı

Nalçik/Ajans Kafkas - Kabardey-Balkar’daki Adıge sivil hareketi Khase, Rusya Federasyonu’nu oluşturan özerk bölgelerde devlet başkanlığı unvanının kaldırılması önerisine karşı çıktı. Khase Başkanı İbrahim Yağan, unvan değişikliğinin anayasaya aykırı olduğunu belirtti.

Yağan “Bu, Rusya Federasyonu’nun üzerine inşa olduğu federalizm prensibine doğrudan saldırıdır. Rusya Federasyonu sınırları içindeki milli oluşumların isimlendirilmeleri ve statüleri Rusya Anayasası ile düzenleniyor. Aynı zamanda anayasa bu cumhuriyetlerin hak ve özgürlüklerini garanti ediyor. Bölgesel bütünlük, adlandırma ve statüye her türlü saldırı anayasaya aykırıdır. Anayasada düzenleme yapılmadan Rusya devlet yapısında yapılacak her hangi bir değişiklik yasal değildir. Anayasada düzenleme ise ancak referandum ile gerçekleştirilen halkın iradesini ifade etmesinin ardından mümkün olabilir” dedi.

12 Ağustos 2010’da Çeçenya başkanı Ramzan Kadirov, Rusya Federasyonu cumhuriyetlerinde ‘devlet başkanlığı’ görevinin reddedilmesi gerektiğini açıkladığını hatırlatan Yağan, “Kadirov buna ‘ülkede devlet başkanı bir tane olmalı’ gerekçesini gösterdi. Bu inisiyatifi tüm Kuzey Kafkasya cumhuriyetlerinin başkanları hemen destekledi. 2005’de bu inisiyatif Kuzey Osetya Başkanı Taymuraz Mamsurov’dan da gelmişti. Ancak o zaman onun sözleri fark edilmeden geçti” dedi. Yağan açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Son yıllarda önemli bir yer tutan Rusya Federasyonu devletinin üniterleşme süreci halkın düşüncesi hiçbir şekilde göz önünde bulundurulmadan gerçekleştiriliyor. Federal bölgelerin oluşturulması sürecinde, bölge başkanlarının seçimleri iptal edildi ve federal yönetimin daha başka birçok anayasaya aykırı eylemleri oldu, ancak halkın düşüncesinin öğrenilmesi için tek bir referandum yapılmadı. Yaşananlardan çıkan sonuç, halkın düşüncesinin federal merkezin en az ilgisini çeken düşünce olduğu. 2000’den itibaren Duma’ya Rusya Federasyonu yapısına giren cumhuriyetlerin başındakiler için ‘devlet başkanı’ ifadesinin kullanımının iptalini öngören kanun tasarıları defalarca ulaştı, ancak her seferinde bu fikir reddedildi, çünkü Rusya Anayasası ve federasyon cumhuriyetleri anayasalarına aykırı. Kadirov, Çeçenya’da ülkeye imamın başkanlık ettiği bir geleneğin olduğunu iddia ediyor. Eğer devlet yapısından söz ediliyorsa, Çeçenya anayasasına göre, bu devlet Rusya yapısında ise o ülkeye özellikle devlet başkanının başkanlık etmesi gerekiyor. Aynı şey diğer cumhuriyetler için de geçerli. Ama eğer birisi devlet başkanı olmak istemiyorsa istifa edebilir.” Yağan unvanın değişmesini isteyenlere şu soruları yöneltti:

- Anayasaya göre devlet sayılan bölgelerin başkanlarını ‘devlet başkanı’ olarak adlandırmak mümkün değilse eğer hükümet başkanını ‘başbakan’, hükümeti hükümet, bakanları bakan, milletvekillerini milletvekili olarak adlandırmak neden mümkün?

- Çeşitli şirket ve firmalar çok sayıdaki devlet başkanları ile ne yapabilir? Kafkas ‘liderlerine’ bu saçma fikre karşı ifadede bulunan ve ret ifadelerine kanunu dayak gösteren Tataristan ve Başkırdistan örnek olamaz mı? Biz Kabardey-Balkar ve Adıgey devlet başkanlarının RF federalizm kanununu savunmak için cesaret ve sağlıklı düşünceyi kendilerinde bulamamış olmasından ötürü üzgünüz. ‘Devlet başkanı’ isminin iptalinin ardından ‘cumhuriyet’ statüsünün iptalinin geleceğini, ardından milli bölgesel oluşumların tamamıyla ortadan kaldırılmasının geleceğini tahmin ediyoruz. Kabardey-Balkar Çerkes sivil toplumu olayların bu şekilde gelişimini kabul edemez.” NTPRS/ÖZ/

http://www.ajanskafkas.com/haber,24698, ... aldiri.htm