WUBIHÇA ALFABESİ, BAZI KELİMELER ve TARİHİ




ANASAYFA  |   KAYIT OL  |   SOHBET  |   ÇERKES MÜZİKLERİ  |   ÇERKESBUL  |   SÖZLÜK  |   LİNKLER  |   KİRİL KLAVYE  |   BASINDA ÇERKESLER  |   SİTENE EKLE  |   İLETİŞİM

WUBIHÇA ALFABESİ, BAZI KELİMELER ve TARİHİ

WUBIHÇA ALFABESİ, BAZI KELİMELER ve TARİHİ

İleti nihanody » Çar Ağu 05, 2009 8:36 am

wubıhca bazı kelimeler
(okunuş şekilleri ile)

lek'uaşe = kırmızı toprak
laluvge = buraya gel
sımıh = damat
bızı = su
pçe = misafir
sovsıpçe = benim misafirim
sine = annem
sınıçle = dayı
ma = elma
Apheydugu yeden anüşe = bu kız çok güzel
aphatgu = kız
çepsı = süt
dımaçh = yumurta
pe = kiraz
va = köpek
guma = inek
vonkı = keçi
şöşencige = istanbul
sovsıkko = benim çocuğum (erkek)
bete = pasta-abısta
mıhaçe = pasta karıştırılan tahta alet (belağ)
lepedh = çorap
leçoğa = külot
yesfod = yemek yiyeceğim
şöşencige sıçıkoyt = istanbula gidiyorum
psıç = manda
a.gu'a = kalp
absa = can
abza = dil
a.bza = lisan
yenay. d.z^şağa = bunu yapan benim
za = bir
zama = diğer
saza = başkası
a-xema = el,yabancı
dare-z'a = çok,pek çok
saza-mş'aq'ay = hangi günde idik
mş'aq = gün
a'tsk = küçük
şa = kafa
px'a = kız çocuk
Qu(a) = oğul
ant'a = yılan
Adliya = Köpekler
A/midze = Ateş
A/medzy = Ay
Ak-ku = Yağmur
Bzy = Su
A-blia = Gözler
Dzhi = Tuz

Resim


UBIHCA BAZI AYLAR
χan December (ARALIK)
ʈʂʼan January (OCAK)
abˁʁˁaagʲa February (ŞUBAT)
psəbəʁʷ March ( MART)
ʁalaʨʼafə(mza) April (NİSAN)
kʷʼərkʷʼəmza June and July (HAZİRAN ve TEMMUZ)

UBIH ATASÖZLERİ
Dünyada üç tehlike vardır, Bir çocuğun elindeki bıçak ,
Bir yalancının ağzındaki övgü,
Güç sahibi birinin elindeki iktidar...
( UBIH ATASÖZÜ )
Eğer bir insanın başına arka arkaya , Birtakım felaketler geliyorsa ,
O dam hatayı kendinde aramalıdır ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Prens prensle kavga ettiğinde , En fazla acıyı hizmetçi çekermiş ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Misafir ev sahibinin ellerindedir ...
(UBIH ATASÖZÜ )
Bazen bir yay çok fazla gerildiğinde ,
beklenmedik bir şekilde parçalanır ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Emirin köpeği ,emirin kendisinden daha kötüdür ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Nasıl her nehir denize dökülürse ,
her insanda bir gün mutlaka kendi vatanına ulaşır ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Bir belli olurmuş , Bir erkeğinki ise ruhundan ...
( UBIH ATASÖZÜ )
Tecrübeli bir keskin nişancı bile silahını kilitlemeyi unutabilir ...
(UBIH ATASÖZÜ )
Aç bir adam tıpkı bir kurt gibidir ...
(UBIH ATASÖZÜ )
Buzağı ineği takip eder , masalda anlatanı takip eder ...
( UBIH ATASÖZÜ )

EFSANE ŞÖYLE BAŞLIYOR


Efsane şöyle başlıyor; Türk sultanı ilk kez 19 yyda kuzeybatı kafkasyadan gelen Müslümanlarca konuşulan tuhaf sesli bir dil olan ubihçeden ilk kez haberdar olunca bir paşayı bu dille ilgili daha çok bilgi edinmesi için görevlendirdi.
Paşa geri döndüğünde bu dili şöyle tarih etti; 83 sessiz harfli ve bir sesli harften oluşan bu dil tıpkı bir çanta çakıl taşını alıp sultanın mermerden zeminine boşaltınca çıkan sesler gibiydir.. ve şöyle devam etti;
“ bu seslere kulak verin. Yabancılar ubihçeyi bundan daha iyi anlayamaz”.
Günümüzde Ubihçeyle ilgili insanlar bir avuç dolusu taş yerine bir kaydı dinleyebilirler, ancak insanların onu konuştuğu şekli duyamazlar. Son Ubihçe konuşanı Tevfik ESENÇ 1992de 88 yaşında türkiyede öldü.
ubihçe ölmüş veya ölmekte olan yüzlerde dilden biridir. binlercesinn gelecek yüzyılda yok olcağı düşünülüyor . dilbilimciler yok olan dillerin artan sayısının dünyanın kültürel çeşitliliğini yok eden ve muazzam bir insan başarısını silen büyük bir felaket olarak adlandırıryor. Massachussets teknoloji enstitüsünde bir dilbilimci olan Ken HOLE şöyle diyor: Diller gramerden öte bir şeydir. Onlar kültürdür kendimiz ve çevremiz hakkında düşünce şekillerimizdir. Birini kaybettiğimizde kültürü kaybetmişiz demektir.
Örneğin 1864 lerde, Rusya yaklaşık 50.000 Ubih konuşanını Karadenizde yurtlarından çıkarıp Türkiyeye sürdüğünde, mülteciler nitekim hakim olan Türkçe Abaza ve Kafkas dillerinin daha kullanıştı olacağına karar verdiler. Zaman geçtikçe çocuklarına kendi vahşi zor dillerini öğretmeyi bıraktılar.
Londra üniversitesinde Kafkas dilleri profesorü olan George Hewitt şöyle söylüyor: “Bildiğimiz kadarıyla bu görünüşte Ubih atalarının Ubih dilini gelecek kuşaklara aktarmama kararıydı. İhtiyaç duyacakları dillere odaklanmaları daha mantıklı görünebilir. Fakat bu aynı zamanda bir trajedidir de çünkü bir dil yok olduğunda bir kültür de yok olur.

Alıntıdır
nihanody
Çaylak Üye
Çaylak Üye
 
İleti: 32
Kayıt: Çar Tem 08, 2009 6:11 pm
Konum: Ankara

Re: WUBIHÇA ALFABESİ, BAZI KELİMELER ve TARİHİ

İleti decenqua » Çar Ağu 05, 2009 10:12 am

nihanody kardeşim çok teşekkürler.

hafızamı yeniledin,özellikle babamdan çok duyduğum iki ata sözünü bu liste sayesinde hatırladım 33 sene sonra.

Prens prensle kavga ettiğinde , En fazla acıyı hizmetçi çekermiş ... (O bey beyle diye başlardı atasözüne)


Misafir ev sahibinin ellerindedir ... (Bunu da misafir ev sahibinin emanetidir şeklinde söylerdi.)

Birde Çerkesce zannederdim, dedem yani annenizin amcası Zevşa İbrahim İstanbul'a bizim Çerkesler şöşencige derler derdi.Bunun Ubıhça olduğunu burada sayende öğrendim çok teşekkür ederim.

Ve bu kelimeyi totamist zamanlardan kalan din adamı (Şamanist)Adiğece Şogen, ve zamanla papaz değişimi gösteren ifade devşirişi sanırdım.Ve Bizanstan dolayıda Papazlar şehri anlamında ifadeleştiriş kabul ederdim. (şöşencige= Konstantiye=İstanbul gibi şehrin anlam değişkenliği)

Bilirsiniz ilk önce Kafkasya'da Hristiyanlığı seçen ve Arnavut misyonerler tarafından bilhassa Katolikleştirilenler Ubıhlardır.Bunu da bir Tarih kitabında okumuştum çok yıllar önce.Dedemde Rahmetli biz Ubıhlarda Hristiyan olanlarda çokmuş Kafkasya'dan gelmeden önce derdi bazı muhabbetlerde.


Bilgilendirdiniz tekrar tekrar teşekkürler Surprised
Çerkes İsimleri Çerkes Kimdir

Çerkez Müzikleri - Kafkasya - Çerkez - Google - Çerkez İsimleri - Adige - Abhazya - Kafkas - Çerkes Sitesi - Circassain - Cerkes.Net - Çerkez Tavuğu - Adigece Sözlük - Sohbet
decenqua
Emektar Üye
Emektar Üye
 
İleti: 2401
Kayıt: Çar Mar 25, 2009 10:05 am


DİL BİLGİSİ

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir