ADİGECE'YE PLANLI DARBE

PauKaF · **Tarih:** Per May 31, 2007 8:12 am

‘Adıgece’ye planlı darbe

Tuapse, Şapsuğların Karadeniz kıyısında yaşadığı kentlerden önde geleni.
Kafkas savaşları ve 1864 sürgününe nüfusunun yüzde 99’unu veren Kıyı Boyu Şapsığ bölgesinde ‘son Adıgelerin anadillerini öğrenme şansları da ellerinden alınıyor.

Lazarevsk/Ajans Kafkas - Krasnodar Kray’a bağlı olan Karadeniz kıyısındaki Şapsığ bölgesinde planlı bir şekilde okullardaki Adıgece öğreniminin sonu getirilmek isteniyor.

Kıyıboyu Şapsığ Adıge Khase Başkanı Mecid Çaçukh, Lazarevski yönetiminin okullarda Adıge çocukların anadillerini öğrenmelerini engellemek için gizlice çalışmalar yürüttüğünü söyledi. Lazarevski ve Tuapski bölgelerinde anadilde eğitim alabilecek 800 çocuğun olduğunu belirten Çaçukh, Adıgece’nin ‘grup çalışması’ kapsamında çocuklara öğretildiğini, bunun da gerek sınıfların oluşumu gerekse öğretmenlere dayatılan zorlaştırıcı şartlar nedeniyle yürümediğini anlattı.

Çacukh, Lazerevski Eğitim Müdürü Svetlana Kiriçenko’nun yürüttüğü politikaya şöyle aktardı:

"Grup çalışması öğretmenlerinden istenilenler ve bunlara sunulan şartlar tüm öğretmenlerin dağılmasına sebep oldu. Mesela savcılık düzenli olarak, katılımı kontrol amacıyla Adıgecenin öğrenildiği grup çalışmalarını sürekli ziyaret etti. Ana dilini öğrenen çocuklardan, sanki okuldaki diğer çocuklarla birlikte eğitim almıyorlarmış gibi ek doktor raporu istendi. Grup çalışmasını yapan öğretmenlerin çalışmaları ise pedagojik staj kapsamında gösterilmedi, böylece daha az ödeme yapıldı. 14 ve 15. kategorideki öğretmenler, grup çalışması yaparken 10. kategoride gösterildi. Öğretmenleri her yıl 1 Eylül’de işe alınıp 30 Mayıs’ta kovuldu.

Böylelikle grup çalışması çerçevesine sıkıştırılan Adıgece öğrenimi baştan yok olmağa mahkum edildi. Ancak bu bilindiği halde yönetim, Adıgecenin okullarda öğrenilmesi için herhangi bir ek önlem almadı. Tüm bunlara ek olarak, Adıgece dil sınıfları için her grubun 15 kişiden az olmaması şartı getirildi. Bu ise sadece birinci sınıftan 10. sınıfa kadar farklı yaşlardan tüm öğrencilerin bir arada olmaları ile mümkündü. Ama bu da mümkün değildi. Sonuç olarak grup çalışmaları dağıldı. Kıyıboyu Adıgelerinin yıllardır okullarda Adıgece dersleri okutulması için verdikleri mücadele de boşa gitti."

Kıyıboyu Şapsığ'da Adıgece’nin giderek yitirildiği uyarısı yapan Çaçukh, “Yetişen nesil ana dilini bilmiyor ve buna bağlı olarak kendi zihniyetini, kültürünü ve özgünlüğünü kaybediyor" dedi.

Şapsığların nüfusu 19. yüzyıldaki Büyük Sürgün’den önce 300 bindi. 1882'de Rusya kayıtlarında göre, vatanında kalan Şapsığ sayısı 3 bin 381’e düştü.

Şu anda Şapsığlar Adıgey'in Tahtamukay bölgesinde toplu olarak Afipsine, Haştuke, Panahese ve Pseytuke, Krasnodar Kray'da ise Lazarevski ve Tuapse bölgelerinde yer alan 14 köyde yaşıyor. KVKM/ÖZ/FT

Çerkeslerin Anasayfası

ADİGECE'YE PLANLI DARBE

Kimler çevrimiçi