Çerkeslerin Anasayfası

Kuzey Kafkasyalı politika ve devlet adamı. 1887’de, at yetiştiriciliğiyle ünlü varlıklı bir ailenin oğlu olarak bugünkü Kabardey Balkar Cumhuriyeti’nin bir köyü olan Babugoy’da doğdu. İleri görüşlü olan babası Tamaş tarafından iyi eğitim veren okullarda okutuldu. İlk ve orta öğrenimini Piyatigorsk’da (Beştav) tamamladı. Liseyi Novorossisk (Tsemez) kentinde bitirdi. Üniversite öğrenimi için gittiği Petersburg’da önce “Doğu Bilimleri Fakültesi”nde okudu, daha sonra Hukuk Fakültesi’ne geçti. 1910 yılında mezun oldu. 1911’de Yekaterinodar (Krasnodar)kentinde avukatlık yaşamına başladı. Kuzey Kafkasyalıların başta arazi sorunları olmak üzere birçok problemi ile ilgilendi. "Bratskaya pomoş", "Novaya Rus", "Musulmanin", "Kubanskiy kray" gibi yayın organlarında yazıları yayımlandı.

Çerkes diasporasının desteği ile 1912'de Lu Traho, Kaspolet Ulagay, Batırbek Şardan, Paşabek Sultan, Sultan Dolet Girey, Mecid Hatağogu, Yedıc Hatağogu, İsmail Bekuh, Keleşbey Tuğuruğ, Şumaf Varço, Mahomet Şovmız, Canhot Hatko, Mışevost Nabeko, Kambulet Bjıhako, Kalevubat Siotoko, Tliukh Tliap, İbrahim Hıdzetl ve Harun Tletseruk gibi isimlerle Yekaterinodar'da kurulan "Çerkesskoye blagotvoritelnoye obşestva"nın ("Çerkes Yardımlaşma Derneği") kuruluşunda rol oynadı. Şubat 1917’de Çarlık Rusyasının çöküşünü takiben Terekkale’ye (Vladikavkaz) yerleşti ve politik aktivitelere ağırlık verdi. 1-9 Mayıs 1917 tarihlerinde Vladikavkaz'da (Terekkale) toplanan "I. Genel Kuzey Kafkasya Kongresi"nin ("Terekkale Kurultayı") Başkanlık Divanı'nda Kabardey yöresini temsilen yer aldı. Bu kongrede seçilen "Birleşik Kafkasya Dağlıları Birliği Merkez İcra Komitesi" olarak da isimlendirilen "Kuzey Kafkasya Merkez Komitesi"nde Terek Bölgesi Kabardey yöresi asli üyesi idi. Merkezi Rusya'da bolşeviklerin Ekim 1917'de ihtilal yaparak iktidarı gasbetmeleri sonrasında Kuzey Kafkasya'da taktik nedenlerle oluşturulan "Güneydoğu Birliği" ve "Terek-Dağıstan Hükümeti" gibi oluşumlarda yer aldı. 11 Mayıs 1918'de ilan edilen "Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti"nin Abdülmecid Tapa Çermoy tarafından oluşturulan kabinesinde (11 Mayıs 1918-15 Aralık 1918) Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. Çermoy'un Paris Barış Konferansı'na gidecek heyette yeralması nedeniyle boşalan Kuzey Kafkasya devlet ve hükümet başkanlığı görevine getirildi. 15 Aralık 1918-25 Mart 1919 tarihleri arasında ilk kabinesini, 25 Mart 1919-12 Mayıs 1919 tarihleri arasında ise ikinci kabinesini oluşturdu. Görevi sırasında Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti üzerinde yıpratıcı saldırılar sürdüren “Beyaz Ordu” ve “Kızılordu”ya karşı mücadeleyi organize etmeye çabaladı. İstifası sonrasında Nalçik ve Yekaterinodar'da yaşadı. Kasım 1919'da Kuban Radası'nın Beyazordu içindeki Kazak Tugay'ı tarafından dağıtılması sırasında bazı arkadaşları ile birlikte Çerkes Süvari Tümeni Komutanı General Sultan Kılıç Girey'in evine sığınarak yaşamını kurtarabildi.

Kuzey Kafkasya’nın Sovyet Rusya tarafından işgalinden sonra ailesi ile birlikte Gürcistan üzerinden Türkiye’ye iltica etti. Samsun'da kısa bir süre ikamet ettikten sonra İstanbul'a yerleşti. 1951’de, Cumhuriyet dönemi Türkiyesinde Kuzey Kafkasyalılar tarafından kurulan ilk sivil toplum örgütü olan “Kuzey Kafkasyalılar Türk Kültür ve Yardımlaşma Derneği”nin (şimdiki Birleşik Kafkasya Derneği) kurucu kadrosu içinde yer aldı. “Kavkaz-Le Caucase-Kafkasya”, “Caucasian Review”, “İslam”, “Hilâl”, “Mücahit” gibi dergilerde yakın dönem Kuzey Kafkasya tarihine ve politik sahnesine ilişkin makaleleri yayımlandı. 8 Ocak 1962'de İstanbul’da vefat etti, eski hükümet başkanı sıfatıyla askeri törenle Feriköy mezarlığına defnedildi.

pşımaho kosok biyografi kimdir biyografisi hayatı yaşamı çerkez sözleri çerkes sözü adige söz adiga abhaz abaza çeçen oset karaçay dağıstan kabardey besleney sağsığ hatkoy site sitesi söz sözü sözleri