Çerkeslerin Anasayfası

Arambi Hapay: Devlet başkanını halk seçmeli

19/08/2011 22:33

Natpress’in sorularını yanıtlayan Adıgey Adıge Khase Başkanı Arambi Hapay, İbrahim Yağanov saldırısı, Adige halkını rencide edici heykeller, devlet başkanı unvanının değiştirilmesi ve anavatana dönüş hakkındaki görülerini paylaştı.



Kabardey-Balkar Khase Başkanı İbrahim Yağan’a yapılan son saldırı ile ilgili düşüncenizi öğrenebilir miyiz?

Benim kesin kanaatim, politik meselelerin güç metodu ile çözülemeyeceği yönünde. Bu yol bir yere varmaz. Biz sivil örgüt temsilcileri defalarca tavrımızı dile getirdik. Hiç şüphesiz yönetimin suçluları bulması gerekir. Bu İbrahim Yağanov’a yapılan üçüncü saldırı, ancak kimse ele geçirilemedi; ne organizatörler, ne de failler… Bundan sonra olaylar nasıl gelişirse gelişsin biz her zaman kanun çerçevesinde hareket edeceğiz.

Kafkas-Rus savaşlarında Çerkesleri katletme işini en büyük şevkle yapan çarlık generallerinin çok sayıda heykelinin ve dini sembollerin dikiliyor olması Çerkes toplumunu en çok endişelendiren meselelerden biri olarak kalmaya devam ediyor…

Benden önce de Adıge Khase bu problemlerle ilgilendi, dört yıldır bununla uğraşıyoruz, ancak şu anda herhangi bir sonuç alınamadı. Şunu belirtmek istiyorum ki, anıtların ve dini sembollerin dikilmesini en çok isteyen kişiler, bilhassa Krasnodar Kray Valisi Aleksandr Tkaçev ve Stavropol Kray yöneticisi. Bu iki bölgede Çerkesler için tek bir anıt dikildiğini bilmiyorum. Yol kenarlarına ve en görünür yerlere anıtları ve haç sembollerini dikenler ne elde etmeye çalışıyor? Onların dini veya vatanseverlik duyguları ile hareket ettiklerinden şüpheliyim. Bu mesele Maykop şehri ve Maykop bölgesi için de ciddi bir mesele.

Devlet başkanı unvanının ‘başkan’ olarak değiştirilmesi ve bölge başkanlarının atanması sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Cumhuriyet yöneticilerinin unvanının değiştirilmesi gerektiğini düşünmüyorum. Bölge yöneticilerinin göreve getirilmesi için açık seçim sistemine geri dönülmesi gerekiyor. Seçimi reddetmek, demokrasinin temel prensiplerinden birini reddetmektir. Göreve atanan bir siyasetçi, daha çok kendisini atayanlara hizmet edecektir. Bölge halkı tarafından seçilen biri ise halkın çıkarlarını savunacaktır. Sonuç olarak Moskova’dan daha fazla bağımsızlık umut ediliyor. Bölge yöneticilerinin faaliyetlerinin ‘işverenleri’ -Moskova yönetimi- tarafından belirleniyor olması, bölge başkanını sıkça kendi halkı aleyhinde hareket etmeğe götürüyor. Örneğin çocuklarımızın anadil eğitimi saatlerinin azaltılması kararını ele alabiliriz. Neden anadile haftada sadece 1 saat ayrılıyor? Eğer anadilimizde konuşamayacaksak devletimizi ne yapalım? Kültürümüzü, geleneğimizi, dilimizi korumayan devlet neye lazım? Cumhuriyet bize, Adıgelerin ve Adıgey’de yaşayan diğer halkların çıkarlarını savunacak bir araç olarak lazım.

Adıgelerin tarihi vatanlarına dönüşü hakkındaki düşünceniz nedir?

Bu konuda kesinlikle önemli adımlar atıldı, ancak daha çözülecek çok şey var. Birçok siyasetçi bugün, Rusya Federasyonu’na 30 milyonluk yeni nüfus çekilmesi gerektiğini belirtiyor. Onların çoğunluk olarak Çerkes, Rus ve Rusya’nın diğer halklarından olmasının iyi olacağını düşünüyorum. Diasporada yaşayan Adıgelerin dönüşü ile ilgili her konunun, Moskova yönetimi, Çerkeslerin yaşadığı bölge yöneticileri (Krasnodar Kray ve Stavropol Kray, Kuzey Osetya, Kabardey-Balkar, Karaçay-Çerkes ve Adıgey) ve Çerkes diasporasının gayretleri ile çözülmesi gerekiyor. Şu anda Suriye, Libya, Türkiye, Mısır, Irak’ta olan şeyler gücümüzü birleştirmemizi ve meseleyi başarılı bir şekilde çözmemizi gerektiriyor. Bugün hepimiz için, Kafkas-Rus savaşı ile başlayan hataların giderilmesi ve tarihi adaletin sağlanması çok gerekli. Çerkeslerin tarihi topraklarında yaşaması lazım. Şunu da belirtmek isterim ki, bizim diasporadaki yurttaşlarımız, Rusya Federasyonuna iyimser yaklaşıyorlar, yaşadıkları ülkelerinse Rusya ile uzun soluklu ve güçlü bağları var.

Natpress’de yayımlanan bu röportaj Özlem Güngör tarafından Ajans Kafkas için kısaltılarak Türkçeye aktarıldı.

http://www.ajanskafkas.com/haber,26655, ... ecmeli.htm