Çerkeslerin Anasayfası

John Haghor: "Biz, kayıtsız şartsız anavatana dönme hakkı ve birleşik-özerk bir Çerkesya istiyoruz."


Bu haftadan itibaren dünyanın çeşitli ülkelerinde yaşayan soydaşlarımızla yaptığım-yapacağım röportajları yayınlamaya başlıyorum. Diyalogun ve birlikte çalışmanın yolunun birbirimizi tanımaktan ve anlamaktan geçtiğine inanıyorum.

İlk röportajım Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan John Haghor ile. Umarım okuyucularımızın ilgisini çeker…

Jinal Tamszuqo

Jinal: Merhaba John, seninle bu röportajı yapma talebimi kabul ettiğin için, çok teşekkür ederim. Öncelikle seni okuyucularımıza tanıtmak istiyorum. Sen ve ailen köken olarak nerelisiniz? Hangi ülkeden ABD'ye geldiniz? Mesleğin ne ve şimdi nerede yaşıyorsun?

John: Annem ve babam, ikisi de Amerika Birleşik Devletleri'ne gelmeden önce Ürdün'de yaşıyorlardı. Babam Shapsough, annem Abzak; Alkhas / Abida aileden. Güney Kaliforniya'da doğdum ve büyüdüm. Ekonomi öğrenimi gördüm ve bütün kariyerim boyunca finans ve analiz alanlarında çalıştım.

Jinal: ABD'deki politik olarak en aktif Çerkesler'den birisin. Neden böyle bir faaliyet içerisine girdin? Seni aktif olmaya iten/etkileyen nedenler neler?

John: Çerkeslerin sorunları ile kendimi bildim bileli, Californiya’daki Khase’de ise çok uzun zamandır çalışıyorum. İnternet aracılığıyla da ABD’den ve tüm dünyadan, benimle aynı öncelikleri olan Çerkeslerle tanıştım.Çerkeslerin durumunun her geçen gün daha da kötüleşmesi beni “anavatanımız olmaksızın bir halk olarak varlığımızı devam ettirebilmemizin mümkün olmadığı” sonucuna götürdü. Bu düşünce ve 2014 Olimpiyatlarının Soçi’de yapılması kararı sonrası, dikkatleri Çerkes sorununa çekmek ve hala bir şansımız varken gelişmeleri etkilemek için mümkün olan herşeyi yapmak gerektiğine karar verdim.

Jinal: ABD'de yaşayan Çerkeslerin durumu hakkında bize biraz bilgi verebilir misin? Ne tür örgütlenmeleriniz var, bunların amaçları ve ulaştıkları sonuçlar nelerdir?

John: Dünyadaki diğer Khase’ler gibi, ABD’deki örgütlenmeler de öncelikle kültürel ve sosyal aktivitelere ağırlık veriyorlar.

Jinal: Politik sorunlar ilgi alanlarına girmiyor mu? Mesela seni siyasi faaliyetlerinde desteklemiyorlar mı?

John: California’daki Khase bizim politik faaliyetlerimize tam destek veriyor. Bunun hedeflerimize ulaşmak için tek geçerli yol olduğunu görüyorlar. Bu örgütlenmeler Çerkeslerin çıkarlarını temsil etmek için kurulmuşlardı.Ve artık varlığımızı garanti altına almaktan daha önemli bir çıkarımızın olamayacağını anladılar. ABD'deki diğer Khase’ler hakkında konuşamam. Fakat her geçen gün daha çok insan Çerkeslere hizmet etme iddasındaki bu örgütlenmelerin pasifliklerine daha fazla müsamaha gösterilmemesi gerektiğini düşünüyor.

Jinal: Çerkes sorunu üzerine Tiflis’te 2010 yılında düzenlenen ilk Konferansa da katılmıştın. Bu konferansların ve Gürcistan’ın desteğinin sence Çerkes halkı için anlam ve önemi nedir?

John: Biraz karmaşık, ama ben bunların çok önemli olduğuna inanıyorum. Eğer Rusya Çerkes soykırımını tanıyan ilk ülke olsaydı gerçekten mükemmel olurdu. Fakat Rusya, herhangi bir yanlış yaptığını bile kabul etmiyor. Bu durumda biz ne yapalım? Diğer ülkelere başvurup Çerkes soykırımı tanımalarını sağlamaya ve böylece Rusya’yı soykırımı inkar edemeyecek pozisyona getirmeye çalışıyoruz. Gürcistan’ın Çerkes sorununa neden ilgi duyduğu konusunda günlerce spekülasyon yapabiliriz, ama gerçek şu ki: Gürcistan şu veya bu nedenle Çerkes sorununa ilgi duydu ve Çerkes soykırımını tanıyan ilk ülke oldu. Bu, bizim için son derece önemli bir ilk adımdır.

Jinal: Gürcistan, bu yılın 20 Mayıs’ında Rusya’nın suçlarını soykırım ve etnik temizlik olarak tanıyan ilk ülke oldu. Bunun bizim politikalarımız üzerindeki etkisi ne olacaktır?

John: Bizim hareketimiz barışçıl olmayan yöntemlerle başarıya ulaşamaz. Kesinlikle şiddete başvurmamalı, her zaman barışçıl bir hareket olarak kalmalı, başarılı olmuş barışçıl hareketlerin stratejilerini kendimize örnek almalıyız. Bunlar genellikle, içeride ve uluslasarası düzlemde paralel aktiviteler örgütlemişlerdir. Ama bu noktada da bizim güçlü ve zayıf olduğumuz yönleri görmek gerekir. Bizim anavatanımızda bir sivil toplumun varlığından ve ifade özgürlüğünden sözedilemez. Bu durum, orada yaşayan soydaşlarımızın elini kolunu büyük ölçüde bağlıyor. Bu nedenle, stratejimizin uluslararası alana ağırlık vermesi gerekiyor. Bu, bizi dinleyecek ve muhtemelen yardımcı olacak ülkelere gitmemiz gerektiği anlamına geliyor. Uluslararası toplumdan mümkün olduğunca fazla destek almaya çalışmamız gerekir. Birleşmiş Milletler'in üyesi bir ülkenin Çerkes soykırımını resmen tanımış olması sorunumuzu Avrupa’nın ve dünyanın diğer ülkelerinin salonlarına taşımıştır. Bizim anlamlı-etkili destek bulabileceğimiz ve dikkatimizi yoğunlaştırmamız gereken yer de burasıdır.

Jinal: Anavatanımızdan sekiz Çerkes örgütlenmesi kararı memnuniyetle karşıladı ve bunun için Gürcistan’a teşekkür etti. Fakat diasporadaki örgütlerin çoğunun tavrı bunun tam tersi oldu. Hatta Türkiye’deki üst örgütlenme Kaf-Fed, Kafkasya Forumu, Avrupadaki Federasyon ve FDTKV bu kararı protesto ettiler. Sizce bu tavırlarının nedeni ne olabilir?


John: Sanırım, Abhazya meselesi nedeniyle Gürcistan’a karşı bir güvensizlik var. Eğer kimi Abhazlar Gürcistan’a teşekkür etmek istemiyorlarsa, bunu yapmak zorunda değiller. Ama kimse bu güvensizlik nedeniyle Çerkesleri rehin almaya ve çıkarlarımıza uygun olan bir şeye ulaşmamıza engel olmaya çalışmamalıdır. Rus propagandistler eğer Çerkesler kendi hakları için bastırırlarsa, Abhazya’nın bundan zarar göreceği inancını yaydılar. Biz Gürcistan'a gittik, Çerkes soykırımını tanımalarını istedik ve Gürcistan da bunu tanıdı. Ama işte Abhazya yıkılmadı. Eğer Abhazya son zamanlarda daha az özgürse bunun sorumlusu Rusya’dır, Gürcistan değil. Hele hele Çerkesler hiç değil!

Jinal: Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Beyannamesi ve hatta Rusya Anayasası bile ezilen ulusların haklarını tanıyor, çok daha geniş bir özerklik ve bizlere Rusya Federasyonu içerisinde kendi politikalarımızı yapma hakkı veriyor. Sence bizim bu yasaları baz alarak politik baskı kurabilmemiz ve ulusal politikalarımızı güçlendirebilmemiz mümkün mü?

John: Geleciğimizi garanti altına alma istemimiz politik bir istemdir. Biz, kayıtsız şartsız anavatana dönme hakkı ve birleşik-özerk bir Çerkesya istiyoruz. Politika yapmadan politik hedeflere ulaşamazsınız. Fakat bu mücadele sadece Rusya Federasyonu sınırları içerisinde kalırsa, o zaman da büyük ihtimal yeterince etkili olamayacaktır. Rusya liderliği, kendisini yasalara uymak ve halklarının istemlerini-iradelerini baz almak zorunda hissetmediğini gösterdi, ve onlar için herhangi bir muhalif hareketi susturmak çok kolaydır. Çerkes sorunu uluslararası arenada gündemde tutulmalıdır, yoksa Rusya onu görmezden gelmeye, hatta daha da kötü bir hale getirmeye devam eder.

Rusya, bir Libya ya da Suriye değil; BM Güvenlik Konseyi üyesidir. Uluslararası yasa ve standartlara bütünüyle göz ardı edemez. Bu nedenle, diasporanın çok büyük bir sorumluluğu var. Sorunumuzu mutlaka AB, ABD ve BM’in gündemine taşımalıyız. Bizim haklarımız inkar ediliyor. Uluslararası yasalar ve standartlar kesinlikle bizden yana. Rusya bize, bu haklarımızı inkar etmekten çekinmez, ama biz onu bu haklarımızı dünyaya inkar edemeyecek duruma getirmeliyiz.

Jinal: Son zamanlarda, örgütlerimizin aslında pek de iyi örgütlenmiş ve gerektiği kadar demokratik olmadıkları konusunda daha çok bilgiye sahip olduk ve önümüzdeki ulusal sorunlarla uğraşabilmek için örgütlenme konusunda ciddi adımlar atmamız gerekiyor. Sence kurumlarımızda ne gibi değişiklikler olmalı veya adımlar atılmalı? Ve DÇB’nin geleceği nedir?


John: Öncelikle bütün dünyadaki Çerkeslerin hedefleri tek ve net olmalıdır. Bu hedeflere ulaşmak için kullanacağımız araçlar farklı olabilir, fakat hedeflerin kendileri net olmalıdır. Şimdi bunu yapmak için elimize bir fırsat geçti. Geçenlerde ( Mayıs ayında, Moskova’da ) Çiçek Chek, Duma’ya Çerkes Ulusunun ve Kültürünün Rehabilitasyonu ve Korunması başlıklı bir program sundu. Çerkeslerin bu belge üzerinde evrensel bir mutabakata varmaları gerekiyor. Bu program, bizim varlığımızı tehdit eden sorunların kapsamlı bir çözümü için yapılması gerekenleri özetliyor. Bir plan ve program arayan Çerkesler için bu, bir plandır ( en azından bir planın ilk adımı ). Tüm Çerkes örgütlenmelerinin bu programın hayata geçirilmesi için lobi çalışması yapmaları gerekir. Eğer bizim net bir hedefimiz olur ve tek bir ağızdan konuşabilirsek o zaman uluslararası platformlarda daha etkili olur, planımızı hayata geçirmeye başlayabiliriz.

DÇB Çerkeslerin çıkarlarına hizmet etmek üzere kurulmuştu. Benim babam da ilk toplantısına katılmıştı. Gerçekten de büyük umutları vardı ve halkımız adına önemli işler yapacakları inancına sahiptiler. Anavatanımızla ilgili hakları kazanmak ilk önceliklerindendi. Fakat tüm bunlar ve formüle ettikleri diğer hedefler DÇB içerisinde tartışılması mümkün olmayan tabular haline geldiler. Kendi öncelikleri arasında vatanımızı haklarını elde edildi. Bu gerçek bir trajedi ve örgütün kurucularına çok büyük bir hakarettir. Eğer DÇB Çerkeslerin çoğunu ilgilendiren konular üzerinde çalışmayacaksa, ciddiye alınmayacaktır. Zaten o duruma da geldi.

Jinal: ABD'de yaşayan Çerkesler politik faaliyetleri ile, mesela Vencouver’da Soçi Evi’nin önünde yaptıkları gösteriler, bütün dünyadaki Çerkesleri etkilediler. Peki Avrupa'da yaşayan Çerkeslerin rolü ne olabilir? Onlar da özel bir rol alabilirler mi?

John: Çerkesya Avrupa’dadır. Bizim varlığımızı ve haklarımızı inkar eden ülke de. Yani bizim sorunumuz, Avrupa’nın bir sorunudur. Eğer AB’nin sorunlarımıza ilgi göstermesini istiyorsak Avrupa’da yaşayan Çerkeslerin politik olarak daha aktif olmaları gerekiyor. Rusya, Avrupa bizi desteklemesin diye bizi şeriat ve terörizm ile ilişkilendirmek; gerici ve tehlikeli diye damgalayabilmek için elinden geleni yapacaktır. Avrupalı ​​Çerkesler, AB liderlerinin bizleri Avrupa’nın diğer halkları gibi yaşamak ve Avrupa’ya katkıda bulunmak isteyen Avrupa'lı bir halk olarak görmeleri için ellerinden geleni yapmalılar. Bizim sorunumuz; kültürümüzün korunması, ekonomik kalkınma ve kendi kaderini tayin hakkı; Avrupalıların ilgisini çekecek ve destek verebilecekleri bir sorundur.

Jinal: Peki, Türkiye, Arap Ülkeleri ve Anavatanda yaşayan Çerkesler? Ortak bir ulusal duyarlılık nasıl gelişecektir?

John: Bu 21 Mayıs’ta Ürdün’de tanık olduklarımız gerçekten çok önemlidir. Bu, Ürdün’de ilk kez oldu ve tüm dünyaya bu hareketin gerçek olduğu ve büyüdüğü üzerine güçlü bir mesaj verdi. Ancak, orada yaşayan nüfusumuzun büyüklüğü nedeniyle Türkiye'de yaşayan Çerkeslerin geleceğimiz üzerinde etkileri çok büyük olacaktır. Kaf-Fed’in çok önemli sorunlarımızla ilgili sessizliği, hatta negatif tavrı, aslında neler yapabileceği gözönüne alındığında, biz Çerkesler için tam bir felakettir.

Jinal: Bu ​​yıl ulusal günlerimizi tüm dünyada birlikte anmaya başlama fikri ortaya atıldı. ABD'de yaşayan Çerkesler bu konuda ne düşünürler?

John: Biz gerçek bir ulusal desteğe sahip oluncaya kadar sanal bir milletiz. Dünyada Çerkesler arasında birliği teşvik edecek herşey şüphesiz olarak bizden destek alacaktır.

Jinal: John, çok çok teşekkür ederim. ABD ve Avrupa’da yaşayan Çerkesler arasındaki ilişkilerin en yakın zamanda daha da gelişmesi ve derinleşmesi umuduyla.


Hazırlayan: Jinal Tamszuqo
Çev: Hatko Schamis
Cherkessia.net

Teşekkür ederiz Sayın PauKAF.