Çerkeslerin Anasayfası

Adige bilim, toplum ve siyaset adamı. 6 Ocak 1892'de, Kafkasya'nın
Adigey yöresinde Panejukay köyünde doğdu. Orta öğrenimini
Stavropol Lisesi'nde yaptıktan sonra 1916'da Petersburg
Üniversitesi Hukuk Fakültesinden, 1921'de de Sorbonne(Fransa)
Ãœniversitesinden mezun oldu.
Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra Petrograd Ba­rosuna kaydolarak
Avukatlığa başladı. 1917 İhtilalinden sonra da Petrograd'da
kalarak "Birleşmiş Kafkasya Dağlıları Birliği"nin temsilcisi
oldu. Bu sıfatla Geçici Hükümetin Halk Eğitim Bakanına Bağlı
Şura üyesi, bu Şuranın Rus olmayan halkların okul işlerini idare
eden Komisyon mümessili ola­rak çalıştı. Bütün Rusya Kurucu
Meclisi'nde seçim ka­nunlarını hazırlayan özel danışma
kurulunun görüşmelerine katıldı. Üyesi bulunduğu demokratik
birlik tarafından Rusya Cumhuriyeti Meclisi'ne seçildi.
Rusya'da Bolşevik anarşisinin başlaması üzerine Kafkasya'ya
döndü. Kuban Meclisi ve Hükümeti'nin adli işlerden sorumlu memur
üyesi oldu. Aynı yıl Kuban Par­lamento delegasyonu üyesi olarak
Paris Barış Konferansı'na gönderildi. Kafkasya Bolşevikler
tarafından işgal edildikten sonra Paris'te kaldı. 1921-1922
yıllarında Prag'da, Mayıs 1924'e kadar da Türkiye'de yaşadıktan
sonra tekrar Paris'e döndü ve 1942 yılına kadar Paris'te
yaşadı. Kafkasya halk­larının tarihi, Adige dili ve folkloru
konularında araştırmalar yaptı.
Profesör Aytek Namitok, 1936'dan başlayarak "Societe de Linguistique
a la Sorbonne " üyesi ve "Societe d'Etudes Mediterraneennes" in
kurucularındandı. "Bulletin de la Societe de Linguistique a la
Sorbonne" ve "Revue de l'His­toire des Religions" dergilerine yazı
yazıyordu. Prof. G.Dumezil ile birlikte hazırladıkları "Fables de
Tsey İbrahim" (Tsey İbrahim'in Fablleri, Paris 1939) adlı kitap
Fransa Milli Eğitim Bakânlığı tarafından bastırılmıştır. Bu
yıllarda yayınladığı "Origines des Circassiens" (Adıgeler'in
Kökeni, 1. Cilt, Paris 1939) adlı önemli eserinin ikinci cildi ise
yayınlanamamıştır.
Prof. A.Namitok, İkinci Dünya Savaşı sırasında Al­manya'da
"Kuzey Kafkasya Milli Komisyonu (Komitesi)"nde yer alıyor ve "Institut
für Kontinental-Europaische Forsc­hung" kurumunun bilim üyesi olarak
Kuzey Kafkasya tarihi üzerinde çalışıyordu. Savaştan sonra
Almanya'da kurulan Müslüman Komitesi Başkanlığı'na seçilen
Prof. Namitok, bu ağır dönemde Fransa'daki ve Avrupa'nın diğer
ülkelerindeki çeşitli elçiliklerle temasa geçerek yurttaşlarına
önemli hiz­metlerde bulunmuştu. Daha sonra kendisi de onlardan bir
grupla birlikte 1949 yılında, eşi Hayriye Melek (Hunc) Hanım'ın
da yaşamakta olduğu Türkiye'ye göç etti.
A.Namitok, "Sovyetler Birliğini Öğrenme Enstitüsü" tarafından
Münih'de İngilizce olarak yayınlanan "Caucasian Review" (Kafkasya
Dergisi) başta olmak üzere Batı'da İngilizce, Almanca, Fransızca,
Rusça vs. dillerde çıkan bi­limsel dergilerde yayımlanan ve
Kafkasya halklarının dil, edebiyat ve tarihini inceleyen birçok
makalenin yazarı idi. Bu makalelerinde, Kafkasya halklarının
tarihini tahrif eden Sovyet sahtekarlarını ortaya çıkarıyor ve
eleştiriyordu. Bu nedenle ona 1938 yılında Moskova Devlet
Üniversitesi'nin özel bir seminerinde "Anglo-Amerikan ve Türk
Ajanı" dam­gası vurulmuştu. Bütün muhaceret döneminde,
ilmipedago­jik çalışmaları yanında arasız siyasi faaliyette de
bulun­muştu. Son yıllarında İstanbul'da "Kuzey Kafkasya Milli
Merkezi"nin Başkanıydı. Münih'deki(Almanya) "Sovyetler Birliğini
Öğrenme Enstitüsü"nün de asli üyesi ve İstanbul Pedagoji
Enstitüsü Fransız Dili Kürsüsü profesörü olan Aytek Namitok, 27
Temmuz 1963'te İstanbul'da öldü.
kaynak:Kafkas Rehberi Mail Grubu , www.birkaf.com