Çerkeslerin Anasayfası

Abdullah Zühdü

Adıge gazeteci, yazar. 1869'da İstanbul'da doğdu. Ticaret ve Nafia Nezareti memurlarından Osman Tevfik Efendi nin oğlu. Galatasaray Sultanisi’ni (lise) bitirdi (1890). "Saadet” gazetesinde basın hayatına atıarak 1908 Meşrutiyetinin ilanına kadar “Tarik”, “Tercüman-ı Hakikat”, “İkdam” ve “Sabah” gazetelerinde roman çevirileri, çeviri ve telif hikayeler, sohbet yazıları yazdı. “Sabah” da uzun süre yazıişleri müdürlüğü yaptı. Maarif Nezareti'ndeki (Milli Eğitim Bakanlığı) “Tetkik-i Müellefat Encümeni” ne üye olarak atandı. Meşrutiyet döneminin ilk haftasında (1908) "Gazete" (sonra "Yeni Gazete") adıyla günlük ve çok popüler olan bir gazete çıkardı. Bu gazetedeki en aktif yardımcısı, kendisi gibi Çerkes ve en yakın arkadaşı olan Mahmud Sadık idi. Güçlü bir yazı kadrosu olan bu gazete İngiliz dostu olarak tanınıyor, Prens Sabahaddin’in (Kozba) liderlik ettiği "Ahrar Fırkası"nın da yayın organı gibi görülüyordu. "Babıâli Baskını" (1913) sonrasında İttihatçıların korkusuyla bu gazeteyi kapatarak gazetecilikten de vazgeçti. Bir ara antikacılık yaptı. "İkdam" ve "Sabah" gazetelerinde çalıştı ama yazılarına imza koymadı. Mondros Silah Bırakışması’ndan (1918) sonra arkadaşı Mahmud Sadık ile birlikte “Yeni Gazete"”yi tekrar kurdu ama eski zengin yazar kadrosunu toplayamadı ve eskisi gibi sürüm yapamadı ve gazeteyi kapatmak zorunda kaldı. Birkaç ay “Sabah” gazetesinde başyazar olarak çalıştı. 1920'de dört ay kadar (Nisan-Temmuz) Matbuat Umum Müdürlüğü yaptı. Ömrünün son üç yılında yazarlık hayatından tamamen koparak antikacılıkla uğraştı. "Vakit" gazetesinde bu konuda bazı makaleler yazdı. 1925 yılında Istanbul'da öldü.

Abdullah Zühdü, çağının İstanbul'unu çok iyi bilen bir yazardır. Küçük hikâyelerinde ve romanlarında bu kent çok güzel anlatılmış, canlandırdığı tipler gerçek hayattan alınmıştır. "Güller ve Dikenler", "Rehgüzâr-ı Matbuatta" "Şikeste Beste" ve "Sârâ" adını taşıyan eserleri değerlidir. Bunların son ikisi önce gazetede tefrika edilmiş, sonra kitap halinde de basılmıştır. Abdullah Zühdü’nün 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı için yazdığı "Şanlı Asker" adlı eseri tefrika edildiği o zamana göre "Sabah" gazetesine önemli bir tiraj artışı sağlamıştı. Telif ve çeviri olmak üzere sayısı 90 a varan eserlerinden bazıları şunlardır: "Kadın Hisleri", "Muharririn Zevcesi", "Bahr-ı Müncemid-i Şimali'de", "Leydi", "Madmazel Yüzmilyon", "Buhar" (Rus edebiyatından Türkçe'ye çevrilen ilk eserlerden biridir)...

http://tr.kafpedia.org/index.php?title=Abdullah_Z%C3%BChd%C3%BC