Çerkeslerin Anasayfası

Karaçay-Malkarlar nerede yaşıyor?

Kafkas sıradağlarını üzerinle yer alan Karaçay-Malkar topraklarının güney sınırları baştan başa Kafkas dağları ile kaplıdır. Karaçay-Malkar halkının "Tav Artı"(Dağ Arkası) adını verdikleri Kafkas ötesi ülkelerinden Abhazya ve Gürcü-Svanetya bölgeleri Karaçay-Malkarlıların güney komşularıdır. Batıda Rusya Federe Cumhuriyetine bağlı topraklar ve az ötede Adıge bölgesi yer alır. Karaçay-Malkarlıların kuzeyinde yer alan düzlüklerde ise Abazinler, Nogaylar ve Besleney-Kabardey Çerkeslerinin toprakları uzanmaktadır. Doğuda Kuzey Osetya Cumhuriyeti ile komşudurlar.

DAÄžLAR

Karaçay-Malkar bölgesi, Kafkasya'nın Orta Kafkaslar olarak bilinen merkezî kısmında yer alır. Yalnızca Kafkasya'nın değil, Avrupa'nın da en yüksek dağları bugün Karaçay-Malkar toprakları içindedir. Bunlar arasında 5642 metre yüksekliğindeki Mingi Tav (Elbruz), 6203 metre yüksekliğinde Dıh Tav, 5145 metre yüksekliğinde Koştan Tav, Uşba, Dombay Ölgen gibi zirveleri sıralayabiliriz.
Karaçay Malkar dağları baştan başa buzullarla kaplıdır. En önemli buzulları Bızıngı ve Alibek'tir. 2200 metreye kadar çam, ladin ve köknar ormanlarıyla kaplı olan dağların daha yukarı kısımlarında alp tipi otlak ve yaylalar bulunur. 3000 metreden sonra buzullar başlar.
Bazı vadilerde buzulların 2000 metreye kadar indiği görülür.

IRMAKLAR

Kafkasya'nın en büyük ırmakları Mingı Tav'ın buzullarından beslenir. Bunlardan Hurzuk, Ullu Kam ve Uçkulan ırmakları birleşerek Karaçay'ın Uçkulan köyü yakınlarında Koban (Kuban)'ı oluşturur.
Mingi Tav'ın batısındaki Karaçay dağlarından doğan Duvut, Teberdi, Arhız, Laba ırmakları da Koban'ı besler. Elbruz'un doğusundaki buzullardan ise Malka ve Bashan ırmakları doğar. Daha doğudaki Çegem ve Çerek ırmakları da Bashan ve Malka ırmakları ile birlikte Terek Irmağı ile birleşir.

Karaçay'ın kuzeyindeki Biyçe Sın yaylasından doğan Kuma (Gum) Irmağı da Hazar Denizi'ne dökülür. Bunların dışında Karaçay-Malkar'da dağlardan doğan yüzlerce küçük ırmak ve dereler bulunmaktadır.
Karaçay-Malkar yer, ırmak, dağ ve köy adları incelendiğinde bunların büyük bölümünün Kıpçak ve Hun-Bulgar kökenli eski Türkçe adlar olduğu dikkat çeker.

İşte dağ isimleri: Mingi Tav, Can Tuvgan, Dombay Ölgen, Buv Ölgen, Cuguturlu Çat, İrik Çat, Tonguz Orun, Azav, Dıh Tav, Koştan Tav, Adırsuv Başı, Ullu Kara, Caylıksuv Başı, Beliala Kaya, Suvlukol Başı, Kalın Tav, Cangı Tav, Kara Kaya, Suvukavuz Kaya, Nakra Tav,Calavçat, Garalıkol Başı, Nızılıbek, Kızgıçbaşı, Bugoy Çat, Temir Kulak, Cumarıklı Töbe, İyne Tav, Karça Töbe, Ullubek, Aktamak Çat.

Irmak ve vadi isimleri:Koban (Kuban), Hurzuk, Ullu Kam, Gondaray, Uzun Kol, Mahar, Uçkulan, Garalı Kol, Hudes, Calan Kol, Aman Kol, Duvut, Gonaçhir, Amanavuz, Teberdi, Morh, Ishavat, Arhız, İnçik, Urup, Laba, Bashan, Köndelen, Adırsuv, Terskol, Çegem, Bızıngı, Çerek.


http://www.kafkas.org.tr/bgkafkas/bukaf ... erede.html