Çerkeslerin Anasayfası

DİASPORA

Çeşitli tarihsel olaylar nedeniyle, binlerce Dağıstanlı Orta Doğu ülkelerine(Türkiye, Suriye, Ürdün, Irak, Mısır, Suudi Arabistan vb) göçmüştür. Amerika, Avrupa ve diğer bazı ülkelerde de Dağıstan diasporası vardır. Osmanlı İmparatorluğu topraklarına 1860’lar ve 1870’lerin sonlarında yapılan göçlerin temel nedeni, Kafkas Savaşının sonucu ve 1877’deki dağlı isyanıdır. Bu zorunluluktan kaynaklanan yapılmak zorunda kalınan bir göç süreci idi. Daha sonraları 1905-1907 yıllarında ve İç Savaş sırasındaki olaylardan sonra da göç hareketleri izlenmiştir. Diasporada ayrı bir grup ise görevinden ya da “yerinden edilen” ( bir tür II. Dünya Savaşı kurbanları) kişilerden oluşmuştur.

Dağıstan diasporası konusunda sayısal bilgi vermek oldukça zordur. Araştırmacılar halen Orta Doğu ülkelerinde oturan Dağıstan kökenlilerin sayısını yaklaşık 100 bin olarak kabul etmektedirler. Bunların 2/3’ünün yaşadıkları ülkede kültürel ve dilsel olarak asimile oldukları düşünülmektedir. Öte yandan, 1920’lerde Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer eyaletleri bir yana, yalnızca Anadolu’da Dağıstan kökenlilerin yerleştiği 70 kadar yerleşim birimi olduğu bilinmektedir. O yıllarda, yalnızca Dağıstan kökenlilerden oluşan otuzdan fazla toplu yerleşme sayılmıştır. Dağıstan kökenliler, Kuzey Kafkasya’dan gelen diğer göçmenlerle birlikte kentlerde ve idari merkezlerde yaşamaktadır-Türkiye’de Türk, Kürt ve Kızılbaşlar; Araplar; Suriye’de ise Türk ve Dürziler’le komşu olarak.

Sanayileşme ve kentleşme nedeniyle Dağıstan göçmenlerinin büyük bölümü büyük şehirleri tercih etmektedir. Yine de, Türkiye topraklarında göçmenlerin toplu olarak yaşadığı epey yerleşme vardır. Burada kaydetmek gerekir ki, bu ülkelerdeki Dağıstan diasporası milliyet(dil) esasına göre farklılaşmaz: tümü kendilerini “Dağıstanlı” olarak kabul eder.

Son yıllarda Dağıstanlılar yurtdışındaki soydaşları ile aktif ve kalıcı ilişkiler kurmaya başlamıştır. Ekonomik ve kültürel işbirliği gelişmeye devam etmektedir. Dağıstan göçmenlerinin yeni nesil çoçukları, Dağıstan’da yüksek öğrenim görmektedir. Tarihi atavatanlarında yaşamak ve vatandaş olmak isteyenlerin sayısı artmaktadır.

http://www.kafkasfederasyonu.org/kafkasya/dagistan/dagistan_cumhuriyeti.htm