Çerkeslerin Anasayfası

Afyon'un Çerkes Köyleri

Akbaba
Sarıcaova
Yapağlı
Yenice


Akbaba

Akbaba köyünde yaşayanlar bugünkü kafkasyada Kuban nehrinin güneyi ile Kafkas Dağları arasında Oşhomafe dağı eteklerinde yaşamaktayken 1864-1865 yıllarında büyük çerkez sürgünüyle İstanbul'a yerleştirilmişlerdir.Daha sonra bugünkü yerleşim alanı olan Akbaba köyü kurulmuştur.Köy ilk olarak bugünkü eskiköy olarak bilinen vadiye yerleşmiş ve daha sonra heyelandan dolayı bugünkü yerleşim yerine 1954 yılında yerleşmiştir.köyümüz ABZEKH köyü olup köyde yaşayan sülaleler şunlardır; Şewcen, Çetaw, Wonejko, Mamğat, Apiş'dir.köyün büyük çoğunluğu Şewcen sülalesindendir.

Akbaba köyü ilk önceleri Konya'ya bağlı bir köy olup daha sonra Afyon ili Sultandağı ilçesine bağlanmıştır.Genel olarak Konya'ya bağlı çerkez köyleriyle iletişim halindedir.Köyümüzden dışarıda yaşayanlar köy ile bağlantılarını kesmemiş olup genelde Konya ve Akşehir'de ikamet etmektedirler.Köyümüzde çerkez örf ve adetleri, gelenek ve görenekler halen özünü kaybetmeden devam etmektedir.Düğünler eski ihtişamıyla devam etmektedir.Kısacası adığe khabze yaşatılmaktadır.Görenlerin hayran kaldığı güzel bir orman köyüdür.

Akbaba köyü Afyon'a 75 km.,Konya'ya 150 km.dir.En yakın yerleşim merkezi Konya Akşehir ilçesidir.öğrenciler ilk öğrenimi Dereçine Kasabası'nda,orta öğrenimini ise Akşehir'de tamamlamaktadırlar.Köy muhtarı Rafet Şimşek'tir.Köyümüzde 1995 yılında kurulan soğuk hava tesisi köye önemli ölçüde gelir sağlamaktadır.Köyümüzün geçim kaynağı meyveciliktir ve başta kiraz üretimi olup kaliteli napolyon kirazı avrupanın çeşitli ülkelerine ihraç edilmektedir

Sarıcaova

14.8.2004 günü Nehuşe Nuri ile birlikte Afyon Sarıcaova köyüne gittik köye ilk defa gittiğimiz için ulaşmamız biraz zor oldu .Köyün tabelasını daha görmeden Çerkes köyüne ulaştığımızı hemen anladık çünkü yolda gördüğümüz boyasız çatısız harap evlerin aksine kendini uzaktan bile belli eden Çerkes mimarisine sahip evlerimiz hemen dikkat çekiyordu.Köye ulaştığımızda köy camisine uğrayarak yaşlılarımızla tanışma imkanı bularak ziyaret sebebimizi anlatarak müsade aldık .Mehmet Canpolat abimiz bizi evine davet ederek ikramlarda bulundu.Aynı zamanda thametelerin toplanmasını sağladı.Kendisine buradan çok teşekkür ediyoruz.Thamatelerimiz toplandıktan sonra köy ile ilgili bilgileri onlardan alarak kameraya kaydettik.Şimdi bu bilgileri kısaca sizinle paylaşacağız..

Köyün kuruluşu Kafkasya dan yapılan büyük göç ile aynı tarihlere rastlamakta 1864 yılında kurulan köy başlangıçta 200 hane olan köy arazinin yetersiz kalması dolasıyla başka yerlere göç olmuş 70 hane ye düşmüştür.Köy ün tamamı Abzeh boyuna mensuptur.Köy ilk yapıldığında mükemmel bir ağaç işciliğine sahip evler varken kurtuluş savaşı sırasında yunan askerleri tarafından tamamen yakılmış büyük zorluklarla tekrar inşaa edilmiştir.Köy de okuma yazma oranı çok yüksektir. Emminet Amiri hakim avukat doktor vb gibi birçok meslekten sarıcaovalı büyüklerimiz vardır.Köyün ilkokulu 1937 yılında kurulmuş daha sonra bir yangın geçirmiş köyün imkanları ile tekrar yapılmış 1967 de bugunkü halini almıştır.

Köyde şu anda 25 hane bulunmaktadır.Fakat bir çok köyde olmayan bir şekilde kurulan köy derneğinin faaliyetleri ile köydeki evler tamir edilmektedir. Yine köy derneğinin çalışmalarıyla köye Eskişehir tarafından yol açılmış su sorunu çözülmüş ayrıca köy arazisine 3 milyon ağaç dikilerek ulaşılması zor başarı sağlamıştır.Tüm bu çalışmaların sayesinde köye dönüş kolaylaşmış eski evler tamir edilerek yada yeni evler inşaa edilerek köy canlandırılmıştır.Ayrıca köy arazisinden kimse hiç bir yer satmayarak kültürün korunmasını sağlamıştır.Diğer köy derneklerimize de örnek olacak bu çalışmaların devamını diliyoruz.Ayrıca her sene yapılan haziran ın sonunda yapılan köy gününe tüm hemşerilerimiz davetlidir.

Köyün doğal güzelliklerinin yanında müthiş bir tarih hazineside köyde bulunuyor Firigyalılardan kalma mezarlar ve kale görülmeye değer bir güzellik ayrıca eskişehir yolunda köy sınırları içerisinde 99 adet firig mezarınında bulunduğu bir bölgede mevcut..Köydeki doğal kaynak suları ve yapılan gölette köye ayrı bir güzellik katıyor.

Son olarak köyde bizi misafir edip ağırlayan köyü gezdiren ve bize zaman ayırıp bu bilgileri sağlayan Thamatelerimize teşekkür ediyoruz.Yolunuz Sarıcaovaya tarafıan uğrarsa mutlaka köyü ziyaret edin tarihi ve doğal güzellikleri görün..

Kaynak: NartAjans

http://www.saricaovaliyiz.biz/

Yapağlı

Bir Şapsığ köyü olan Yapağlı; Afyonkarahisar ili Dinar ilçesine bağlı, Dinar-Uşak yolu üzerinde, Dinar'a 12 km uzaklıkta, dağın eteğinde, çevresindeki köylere nazaran daha yeşil, sulak ve şirin bir köydür.

Tamamı Şapsığ olan bu köyde; Bastı, Seymen, Mafeğal, Hurme, Koace, Çermıt,Yeftalh, Bjafe, Serkuşe, Hahu, Hakurat, Sowmen, Tafu, Selaho, Hun, Mamıj, Tahu, Taymaz, Mettı, Wotteh, Hağur, Heşhi, Heşki, Natho, Psıhol, Yinuh, Becaş, Yoğme sülaleleri yaşamaktadır.

Yapağlı Köyü 81 haneden oluşur.1995' te meydana gelen Dinar depremi, köyde bulunan birçok eski evi kullanılamaz hale getirdi. Şuanda köyün yarısına yakını deprem evidir.

Köyün yerleşik nüfusu 300 kadardır. Ancak köyle ilişkisini kesmeyen, hem köyde hem de başka yerleşim yerlerinde evi bulunanlarla birlikte köyün toplam nüfusu 900 civarındadır.

Günümüzde her köyde olduğu gibi iş, okul gibi nedenlerle köyden kentlere göç olmaktadır. Bu durum köyde kalıcı genç nüfusun azalmasına neden olmaktadır. Tatiller, düğünler, bayramlar ve cenazeler dışarıda bulunan köylüleri toplamaktadır. Ayrıca emekliye ayrılanlar köye dönme eğilimi göstermektedirler.

Köyde yaşayanların gelir kaynağı tarım, hayvancılık ve su kaynağından dolayı Yapağlı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bünyesinde kurulan alabalık üretim ve su ürünleri işleme tesisidir. Afyonkarahisar'da ilk ve tek olarak bu köyde tesfiye (tarlaların toplulaştırılması) yapılmıştır. Bu sayede tarlalara ulaşım yolları düzene girmiş, tek bir şahsın bütün tarlaları bir yerde toplanmış ve tarım kalitesi bir kat daha artmıştır.

Günümüzde her Adige köyünde sorun olan adetlerin yitirilmesi, Yapağlı Köyünde de görülmektedir. Köyde 20 yaş üstü kişiler çerkesce konuşabilmektedir. 20 yaş altındakilerin ancak çok azı sadece söylenenleri anlayabilmektedirler. Şüphesiz bu durum tamamı Adige olan bu köyde gözden kaçırılmaması gereken önemli bir sorundur. Diğer adetler ise zorda olsa köyün sağ duyulu Thamateleri ve gençleri sayesinde yaşatılmaya çalışılmaktadır.

Zamanı ve imkanı olan tüm hemşerilerimizi Adige misafirperverliğinden şüphe duymadığımız Yapağlı Köyüne uğramalarını tavsiye ederiz.

1864 yılında başlayan sürgün neticesinde köy halkı ilk olarak (Osmanlı'nın nüfusa ihtiyacı olan) Balkanlara yerleştirilmiştir.

1864-1874 yılları arasında Balkanlarda yapılan Osmanlı-Rus savaşında, bölgeye yerleştirilen Adigeler' in Osmanlı lehine Ruslara karşı savaşmaları ve etkili olmaları, savaş sonrasında yapılan anlaşmada Rusların isteği üzerine "Rus sınırlarına yakın bölgelere Kuzey Kafkasyalıların yerleştirilemeyeceği, yerleştirilenlerin ise yerleştikleri bölgelerden boşalacağı" maddesi kondu. Bu madde gereğince ikinci bir sürgüne tabi tutulan köy halkı Afyon 'un Dinar ilçesine gelmiş, Dinar'a bağlı Yapağlı Köyü'nü kurmuşlardır.

İlk kurulduğu yer şimdiki konumundan 2km uzaklıkta, köy halkı tarafından "ŞAVUJ" diye adlandırılan bölgedeydi. Ancak o bölgede yaşam koşullarının kötü olması - o bölgedeki köye yakın bataklıkta, sıtma mikrobunun yayılması ve köy halkının çeşitli hastalıklara yakalanması sebebiyle şuanda bulunduğu yere taşınmıştır.

Az öncede değindiğimiz gibi, 1864 sürgününden sonra yerleştikleri toprakları (Balkanlar'da) düşmana karşı savunmada geri kalmayan Kuzey Kafkasyalıların birer mensubu olan köy halkı, 1. Dünya Savaşında da vatan savunmasında etkili olmuştur. Sadece Çanakkale Savaşında köyün her sülalesinden 62 şehidi vardır. Köyün her ailesi 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşında şehit ve gaziler vermiştir.

Köyün kurucuları; Serkuşe Hüseyin, Yeftale Hamız, Koca Bekir, Sowmen Osman, Koce Neov, Bjefe Musa olarak bilinmektedir.

Köye isminin verilmesi de ilginçtir. O dönemde dağda çobanlar koyunları otlatırken, koyunların yünlerinin makilere -çalılara- takılması sebebiyle o bölge bembeyaz görünürmüş. Bunu gören o çevrede yaşayan Yörüklerde köye Yapağ-lı demeye başlamışlar ve bu isim köy halkı tarafından da benimsenmiş, bu ismi koymuşlardır.


http://www.yapagli.com

Yenice

Afyon’a bağlı olan Yenice Köyü Afyon-Kütahya yolu üzeri 38 km uzaklıkta,etrafı küçük tepelerden oluşmaktadır. Komşu köyleri ise; Kuzeyden Osman köyü, güneyden Anıtkaya, doğuda Cumalı ve Batıda Olucak’tır.

Köyümüzün kuruluşu hakkında kesin bir bilgi olmamakla beraber atalarımızın Kuzey Kafkasya üzerinden önce Suriye ve daha sonra 1885 yılında bu bölgeye yerleştikleri sanılmaktadır. Şimdiki adıyla Yenice Köyü 1885 yılında 8 hane olarak kurulmuştur. Köyümüzün halkının Kuzey Kafkasya’nın Woçapşiye ili üzerinden geldikleri için ilk zamanlarda köye Woçapşiye adı verilmiştir. Daha sonra hükümet köye yenice ismini vermiştir.

Köyümüze 1958 yılında bir sel gelmiştir ve büyük maddi zararlar vermiştir.

Bir çok hayvan telef olmuş, tarla ve bahçeler zarara uğramıştır.1959 yılında köye bir daha sel gelecek söylentileri çıkmış ve köy tepeye taşınarak 3 mahalleye ayrılmıştır. Son nüfus sayımına göre köyde 30 hane ve 110 kişi vardır. Ayrıca bir çok köylümüz iş, okul vb. sebeplerden dolayı çeşitli illere yerleşmişlerdir. Bayram, Cenaze. Düğün vs. sebeplerden dışarıda yaşayanların köye gelmesiyle köyün nüfusu 300 kişiyi bulnaktadır.

Köyümüzün okuma yazma oranı % 100’e yakındır. Köyümüzün okulu 1994 yılında kapatılmış ve köyümüzün öğrencileri taşımalı sistemle Afyon ili ve ilçelerinin okullarına gönderilmiştir. Köyümüzden çıkan 350’üzerinde meslek sahibi kişiler üniversitede okuyan birçok arkadaşımız vardır.

Köy halkı tamamıyla ADIGE olup; Bjeduhğ, Şhapsığ ve Abzek kabileleri vardır.

Örf ve adetlerine tamamen bağlı olan köyümüz halkı her zaman birlik ve beraberlik içerisindedir.

Köyümüzde Keuşe, Kuse, Aşşıne,Şhelexo,Jene,Shadkor,Kazanıkuay,Woçepşey,Taymez,Akujım,Pşımıd, Blengabze, tseyy sülaleleri yaşamaktadır.

Köyümüzün geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Köyde, tarım ürünü olarak buğday, ayçiçeği, şeker pancarı,mısır ayrıca hayvancılık olarak büyük ve küçükbaş yetiştirilmektedir.

2005 den itibaren çalışmalarını sürdürdüğümüz YENİCE KÖYÜ KALKINMA VE DAYANIŞMA DERNEĞİ şu anda yoğun faaliyetler içerisinde olup çalışmalarının devamı sürdürmektedir.

Köyümüzün tanıtım yazısı için

TAYMEZ- MAHMUT ARKADAŞIMIZA TEŞŞEKKÜR EDİYORUZ

kafkasya.net

Bramkhan köyler sadece elimizde bilgisi olanlar. yani sadece çerkes köyleri bunlardır demiyor diğer köyler hakkında bilgi yok sadece.

diğer düzeltmeler de ellerinden öper :)

neyse en azından gelişmeye açık :)

güzle köy..stop